Chất lượng tài sản ngân hàng nhìn từ NPL: số liệu riêng lẻ hay hợp nhất phản ánh đúng

Khi đánh giá chất lượng tài sản ngân hàng qua tỷ lệ nợ xấu (NPL), cần xác định rõ chỉ số được tính trên báo cáo riêng lẻ hay hợp nhất, bởi cấu trúc tập đoàn có công ty tài chính và công ty chứng khoán có thể làm hai chỉ số này chênh lệch đáng kể.

Với các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ như VIB, OCB, SeABank, BVBank, KienlongBank, NPL hợp nhất và riêng lẻ thường không khác biệt lớn. Ngược lại, ở VPBank, MB, MSB, HDBank - những ngân hàng có hệ sinh thái tài chính đa ngành - NPL hợp nhất thường cao hơn rõ rệt.

Theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, "nợ" được xác định rộng hơn khoản cho vay khách hàng, gồm cho thuê tài chính, bao thanh toán, thẻ tín dụng, cam kết ngoại bảng, trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết, ủy thác cấp tín dụng, tiền gửi tại tổ chức tín dụng khác và mua bán nợ.

VPBank là ví dụ điển hình: công ty chứng khoán trực thuộc nằm top 3 cho vay ký quỹ và ngân hàng sở hữu FE CREDIT, công ty tài chính tiêu dùng lớn nhất, khiến rủi ro hợp nhất cao hơn. Cuối tháng 6/2026, NPL riêng lẻ và nợ nhóm 2 của VPBank duy trì quanh 2% theo Thông tư 31, thấp hơn mục tiêu 2,5%; NPL hợp nhất dưới 3%; dư nợ tín dụng tại ngân hàng mẹ đạt gần 1,06 triệu tỷ đồng, tăng 24,6% so với đầu năm. BSC Research kỳ vọng xu hướng cải thiện tiếp tục trong giai đoạn 2026-2027, dù NPL của nhóm ngân hàng theo dõi tăng lên 1,97% trong quý II từ 1,88% quý trước.