Việt Nam, ASEAN đối mặt bài toán nâng cao giá trị chuỗi cung ứng nội khối

ASEAN cần tăng cường liên kết kinh tế nội khối để nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, các chuyên gia nhận định tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ngày 27/10.

Chỉ khoảng 22% kim ngạch xuất khẩu của ASEAN được tiêu thụ trong nội khối, so với khoảng 60% của Liên minh châu Âu, khiến các nền kinh tế thành viên dễ bị tổn thương trước biến động nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn, ông Sacha Dray, chuyên gia kinh tế Ngân hàng Thế giới, cho biết. Ông dẫn ví dụ ngành hàng không châu Âu nơi các bộ phận được sản xuất tại nhiều quốc gia trước khi lắp ráp, gợi mở khả năng phát triển mạng lưới sản xuất tương tự cho ngành bán dẫn tại ASEAN.

Bà Phạm Quỳnh Mai, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa phương, Bộ Công thương, chỉ ra ba lĩnh vực cần phối hợp: đơn giản hóa thủ tục hải quan theo hướng minh bạch, tăng cường chứng từ điện tử; hài hòa tiêu chuẩn, quy định và chứng nhận; đơn giản hóa quy tắc xuất xứ giữa các hiệp định thương mại tự do.

Bà Nguyễn Thụy Lam Tuyền, Tổng giám đốc ABB Việt Nam, cho rằng chuyển giao tri thức từ tập đoàn đa quốc gia cần tập trung vào bí quyết sản xuất, tiêu chuẩn toàn cầu và năng lực vận hành, không chỉ máy móc. Ông Yuxiang Zhou, Tổng giám đốc Black Lake Technologies, cho biết tác nhân trí tuệ nhân tạo có thể rút ngắn thời gian chuyển đổi bản vẽ kỹ thuật thành quy trình sản xuất từ khoảng 45 giờ xuống 45 giây với độ chính xác khoảng 95%, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng đơn hàng đa dạng hơn.