Việt Nam và ASEAN tìm cách nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TP.HCM, các chuyên gia và nhà quản lý thảo luận cách để Việt Nam và ASEAN gia tăng giá trị thu được từ sản xuất và xuất khẩu.

ASEAN có quy mô kinh tế kết hợp khoảng 4,3 nghìn tỷ USD và thu hút khoảng 245 tỷ USD vốn FDI trong năm 2025, tăng 10% so với năm trước, theo ông Kyriakos Trade Filidis của Trung tâm Sản xuất Tiên tiến và Chuỗi cung ứng thuộc Diễn đàn Kinh tế Thế giới. Tuy nhiên, thương mại nội khối ASEAN chỉ chiếm khoảng 1/5 tổng kim ngạch thương mại của khu vực, và tỷ trọng giá trị gia tăng nước ngoài trong hàng xuất khẩu của Việt Nam tăng từ khoảng 33% năm 2010 lên gần 50% năm 2022, phản ánh sự phụ thuộc ngày càng lớn vào đầu vào nhập khẩu.

Ông Sasa Dre, chuyên gia kinh tế của World Bank tại Việt Nam, cho biết hoạt động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu dựa trên liên kết khu vực chỉ chiếm khoảng một phần ba tại ASEAN, so với 70% tại EU. Chênh lệch thu nhập giữa các nước thành viên ASEAN lên tới 70 lần, so với 8 lần tại EU, cũng hạn chế nhu cầu thị trường và phân bổ nguồn lực. Ông kêu gọi tăng đầu tư xuyên biên giới giữa các nước ASEAN và nâng cao hiệu ứng lan tỏa từ FDI thông qua kết nối với nhà cung cấp nội địa.

Bà Phạm Quỳnh Mai, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), đề xuất xây dựng chương trình phát triển nhà cung cấp quốc gia với sự tham gia của chính quyền địa phương, hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp FDI, giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận tài chính, công nghệ và đào tạo. Bà cũng nhấn mạnh việc phát triển nền tảng số kết nối nhà cung cấp Việt Nam với người mua trong khu vực và toàn cầu.