Việt Nam: Lãi suất cho vay giảm, doanh nghiệp vẫn cần nguồn vốn dài hạn

Hầu hết ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã giảm lãi suất cho vay 1,5-2 điểm phần trăm/năm, một số ngân hàng giảm tới 3 điểm phần trăm, sau định hướng của Ngân hàng Nhà nước về hạ lãi suất huy động tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Việc giảm lãi suất giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn, nhưng nhu cầu sâu xa vẫn là tiếp cận tín dụng trung, dài hạn phù hợp chu kỳ đầu tư. Bà Trần Thị Thương Huyền, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Bách Liên (VietMRO), cho biết doanh nghiệp cung ứng vật tư công nghiệp thường bị chậm thanh toán 30-180 ngày từ khách hàng, tạo áp lực vốn lưu động dù đã có đơn hàng. Một số ngân hàng tài trợ theo hóa đơn, nhưng vốn lưu động chỉ giải quyết một phần — nhà xưởng, máy móc, công nghệ mới cần nguồn vốn dài hạn phù hợp thời gian thu hồi vốn.

Bà Huyền cho rằng chi phí vay cao ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của nhà cung ứng Việt Nam so với Nhật Bản, Trung Quốc và châu Âu, đồng thời đề nghị phát triển cơ chế tín dụng ưu đãi, bảo lãnh và quỹ đầu tư phù hợp với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Về phía ngân hàng, việc giảm lãi suất cho vay gây áp lực lên biên lãi thuần (NIM). Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho biết các ngân hàng có tỷ trọng cho vay sản xuất lớn như VietinBank (66%), MB (57%), Vietcombank (56%) và BIDV (51%) chịu sức ép đáng kể. Tuy nhiên, mức ảnh hưởng thực tế có thể hạn chế vì các gói tín dụng ưu đãi chỉ chiếm 2-6% tổng dư nợ. Gói ưu đãi 100.000 tỷ đồng của BIDV tương đương khoảng 4% dư nợ; gói 40.000 tỷ đồng của Sacombank tương đương 6%; gói 3.000 tỷ đồng của Vietbank tương đương 2,5%.

Chuyên gia TCBS ước tính nếu 3-5% dư nợ được giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm, NIM toàn ngành có thể giảm 0,03-0,07%, lợi nhuận trước thuế giảm 2-4%. Việc giảm lãi suất huy động 0,5 điểm sẽ bù đắp một phần. Ông Bùi Minh Nhựt, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Luminous, cho biết doanh nghiệp đang kiểm soát tiến độ dự án và dòng tiền nhằm hạn chế tác động từ biến động lãi suất và kinh tế vĩ mô, đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp vừa và nhỏ có tài sản bảo đảm hạn chế.