Việt Nam: Biên lãi ròng ngân hàng phân hóa mạnh trong bối cảnh chi phí vốn tăng

Biên lãi ròng (NIM) bình quân của 26 ngân hàng niêm yết tại Việt Nam giảm xuống 2,9% trong quý II/2026, tiếp nối đà giảm kéo dài 8 quý từ mức 3,4% của quý III/2024, theo nhận định của Chứng khoán MB.

Lợi suất tài sản sinh lãi bình quân phục hồi từ 7,07% cuối năm 2025 lên 7,39% trong quý II/2026, tương đương mức tăng 32 điểm cơ bản trong nửa đầu năm. Song mức tăng này bị triệt tiêu hoàn toàn bởi chi phí vốn bình quân tăng tới 50 điểm cơ bản, từ 4,36% lên 4,86% trong cùng kỳ. Nguyên nhân chính là chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Đến ngày 18/8/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 9,2% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn chỉ đạt 18,9 triệu tỷ đồng, tăng 7,37%.

Các ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao và nguồn vốn giá rẻ như Vietcombank, BIDV và VietinBank duy trì khả năng chống chịu NIM tốt hơn so với một số ngân hàng tư nhân phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn. Vietcombank ghi nhận lợi suất tài sản sinh lãi 5,1% trong quý II/2026 với chi phí vốn chỉ 2,74%, tạo biên khá rộng. Ở chiều ngược lại, HDBank có lợi suất tài sản 9,2% nhưng chi phí vốn lên tới 5,15%, khiến biên lãi hẹp hơn đáng kể so với một số ngân hàng có lợi suất tài sản thấp hơn nhưng nguồn vốn rẻ hơn.

Trong nửa cuối năm, áp lực lên NIM sẽ lớn nhất tại các ngân hàng có CASA thấp, tỷ lệ LDR cao hoặc phụ thuộc nhiều vào tiền gửi kỳ hạn và nguồn vốn thị trường. Chuyên gia của Chứng khoán MB cho rằng NIM của ngành ngân hàng có thể đã qua giai đoạn giảm mạnh nhất, nhưng chưa đủ cơ sở để kỳ vọng một chu kỳ mở rộng trên diện rộng. Cuộc đua NIM đang chuyển từ câu hỏi ai có thể cho vay với lãi suất cao hơn sang ai có thể huy động nguồn vốn rẻ hơn và tái định giá tài sản nhanh hơn.