Việt Nam: Ngân hàng đối mặt giới hạn quản trị AI khi quyền tự chủ mở rộng

Khi trí tuệ nhân tạo đảm nhận nhiều tác vụ ngân hàng hơn, các ngân hàng Việt Nam phải kết hợp quyền tự chủ lớn hơn với giám sát chặt chẽ hơn, theo các lãnh đạo doanh nghiệp và cơ quan quản lý tại hội nghị Smart Banking 2026.

Dữ liệu trong ngân hàng thường đi qua nhiều hệ thống, kết quả của bước trước là đầu vào cho bước sau, nên một mắt xích gián đoạn có thể làm đình trệ cả chuỗi. Các mô hình AI hoạt động tốt trong môi trường thử nghiệm có thể thất bại trong môi trường thực tế với dữ liệu đa dạng và tình huống không lường trước, theo ông Đoàn Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước. Một hệ thống AI có năng lực nhưng thiếu giám sát có thể tạo rủi ro khi tham gia vào các hoạt động quan trọng, ông nói thêm.

Techcombank đang chuyển từ chuyển đổi số sang chuyển đổi AI, hướng tới đưa AI thành năng lực cốt lõi, theo Phó Tổng giám đốc Nguyễn Anh Tuấn. Việc ứng dụng AI trong một số hoạt động phát triển công nghệ đã giúp năng suất tăng khoảng 20-30%, nhưng lợi ích chỉ đặc thù theo tác vụ, không phải toàn ngân hàng. Tại VietinBank, Phó Tổng giám đốc Trần Công Quỳnh Lân cho rằng khi các đơn vị nghiệp vụ tự cấu hình AI Agent, ranh giới giữa nhân sự công nghệ và kinh doanh ngày càng thu hẹp, đòi hỏi đội ngũ công nghệ tập trung hơn vào bài toán kinh doanh.

Việt Nam nên ưu tiên các ứng dụng AI chuyên biệt phục vụ từng nghiệp vụ thay vì đầu tư dàn trải vào các mô hình nền tảng đòi hỏi nguồn lực lớn, theo ông Nguyễn Hữu Hùng, Quản lý tư vấn cấp cao GreenNode. Các ngân hàng cũng phải thiết kế quản trị ngay từ đầu, xác định phạm vi quyền hạn, cơ chế giám sát và phương án xử lý sự cố, thay vì bổ sung kiểm soát sau khi triển khai. Khi dữ liệu không đầy đủ hoặc có dấu hiệu bất thường, hệ thống cần cảnh báo, dừng hoặc chuyển cấp xử lý thay vì tiếp tục thực hiện tự động.