Việt Nam: Ngân hàng chịu áp lực nợ xấu khi bộ đệm dự phòng mỏng đi

Các ngân hàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chất lượng tài sản suy giảm, khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm về mức thấp nhất 10 năm dù nhiều nhà băng đã tăng mạnh trích lập dự phòng trong quý III.

Theo phân tích mới đây của SGI Capital, nợ nhóm 2 và nợ xấu (nhóm 3-5) đã tăng ba quý liên tiếp, tiến gần mức cao ghi nhận cuối năm 2022. Số tháng phải thu trung bình tăng lên 2,12 tháng, cao nhất trong 5 năm, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) xuống mức thấp nhất 10 năm.

Bất động sản là điểm chịu rủi ro chính. Dư nợ tín dụng bất động sản đã vượt 25% tổng tín dụng, tương đương gần 40% GDP, và đây là một trong những loại tài sản bảo đảm quan trọng nhất của các khoản vay ngân hàng. Tín dụng cho đầu tư, kinh doanh bất động sản, chủ yếu phục vụ phát triển dự án, tăng hơn 25% tính đến hết quý III, cao hơn gấp hai lần tăng trưởng tín dụng chung, trong khi nhu cầu vay mua nhà gần như đi ngang.

Các ngân hàng còn đối mặt chênh lệch kỳ hạn khi huy động vốn tăng chậm hơn cho vay và tiền gửi ngắn hạn phải đáp ứng tín dụng trung, dài hạn; việc Ngân hàng Nhà nước liên tục thu hẹp hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn trên kênh OMO chỉ giúp dịu bớt một phần căng thẳng. SGI Capital nhận định bộ đệm dự phòng suy giảm trong lúc nợ xấu gia tăng, đặc biệt dưới tác động từ bất động sản, sẽ buộc các ngân hàng tăng chi phí dự phòng từ quý IV/2026 và kéo dài sang năm 2027, gây sức ép lên biên lãi ròng.

Cổ phiếu ngân hàng đang giao dịch gần vùng đáy lịch sử theo P/E và P/B, nhưng SGI Capital cho rằng định giá thấp chưa đủ khẳng định áp lực suy giảm lợi nhuận đã kết thúc. Diễn biến nợ xấu, chi phí dự phòng, NIM và tăng trưởng tín dụng trong các quý tới sẽ quyết định chất lượng lợi nhuận của ngành trong giai đoạn 2026-2027.