Việt Nam: Ngân hàng chịu giám sát chặt hơn khi quy định AI thanh toán có hiệu lực từ 15/11

Thông tư 53/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng có hiệu lực từ ngày 15/11, phân loại hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán vượt ngưỡng nhất định vào nhóm rủi ro cao.

Theo Thông tư 53, hệ thống AI tự động thực hiện một giao dịch thanh toán vượt quá 10 triệu đồng đối với khách hàng cá nhân, hoặc tổng giá trị trong ngày trên 20 triệu đồng, được xác định là rủi ro cao. Đối với khách hàng tổ chức, các ngưỡng tương ứng là trên 50 triệu đồng/giao dịch và trên 100 triệu đồng/ngày. Hệ thống AI tự động quyết định cấp tín dụng từ 50 triệu đồng trở lên cũng thuộc nhóm rủi ro cao.

Ngân hàng và khách hàng phải có thỏa thuận trước, quy định rõ phạm vi giao dịch, hạn mức mỗi lần, tổng hạn mức trong ngày, thời hạn hiệu lực và điều kiện áp dụng. Tổng giá trị giao dịch do AI thực hiện trong ngày đối với một khách hàng không được vượt quá hạn mức nội bộ của ngân hàng và tối đa 100 triệu đồng đối với cá nhân, 500 triệu đồng đối với tổ chức. Khách hàng được cung cấp công cụ chủ động tạm dừng hoặc hủy quyền cho AI thực hiện thanh toán; khiếu nại phải được con người rà soát lại, kết quả là căn cứ cuối cùng.

Hệ thống AI thuộc nhóm rủi ro cao phải được kiểm tra, đánh giá an ninh mạng trước vận hành và định kỳ sau đó. Ngân hàng phải thiết lập cơ chế giám sát, can thiệp của con người, bao gồm kích hoạt ngắt khẩn cấp. Các tổ chức đã vận hành AI trước ngày 15/11 phải hoàn thành đáp ứng yêu cầu về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai trước ngày 1/3/2027.