Việt Nam: Ngân hàng đối mặt với con đường gập ghềnh để thương mại hóa tín chỉ carbon trong tín dụng xanh

Agribank, ngân hàng cho vay nông nghiệp lớn nhất Việt Nam, đã xác định bốn điểm nghẽn cản trở phát triển tài chính xanh khi tìm cách thu hẹp khoảng cách giữa thời điểm đầu tư giảm phát thải và thời điểm thu được doanh thu carbon.

Nhu cầu vốn phát sinh từ giai đoạn chuẩn bị và đầu tư, trong khi tín chỉ carbon chỉ xuất hiện sau khi có kết quả giảm phát thải được đo lường và xác minh, doanh thu còn phụ thuộc vào giao dịch và thanh toán. Khoảng lệch thời gian cốt lõi này tạo ra không gian cho tín dụng và tài trợ cầu nối, nhưng đòi hỏi cách tiếp cận cho vay theo từng giai đoạn thay vì gắn một "nhãn carbon" cho một sản phẩm tín dụng duy nhất. Bốn điểm nghẽn là: khả năng chuẩn bị dự án, dữ liệu và đo lường-báo cáo-thẩm tra (MRV), độ chắc chắn của nguồn thu, và phân bổ quyền và lợi ích carbon công bằng.

Đến cuối tháng 3/2026, tổng dư nợ tín dụng xanh của Agribank đạt gần 30.000 tỷ đồng. Năm 2026, ngân hàng triển khai chương trình tín dụng xanh 3.000 tỷ đồng cho khách hàng cá nhân và chương trình tài trợ nông nghiệp sạch, công nghệ cao 50.000 tỷ đồng. Trong Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Agribank triển khai chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ với quy mô tối thiểu 30.000 tỷ đồng.

Ngân hàng vạch ra chiến lược năm vai trò: tài trợ cho hoạt động giảm phát thải từ tài sản đến chi phí MRV; kết nối khách hàng với hệ sinh thái tư vấn, MRV và bên mua; quản lý thanh toán và dòng tiền qua tài khoản dự án; huy động tài chính khí hậu từ các tổ chức phát triển; và trở thành đối tác tài chính chiến lược trong quá trình chuyển đổi xanh của khách hàng. Lộ trình nội bộ tập trung vào dữ liệu và thí điểm từ 2026 đến 2028, mở rộng thị trường trong nước từ 2029 đến 2032, và nghiên cứu sâu các sản phẩm dựa trên doanh thu carbon từ năm 2033 trở đi. Tổng tài sản của Agribank vượt 2,7 triệu tỷ đồng vào giữa năm 2026, với dư nợ cho vay nền kinh tế vượt 2 triệu tỷ đồng.