Việt Nam: Ngân hàng rà soát tài khoản có dấu hiệu chuyển tiền liên quan lừa đảo

Các ngân hàng Việt Nam có thể chủ động liên hệ khách hàng để xác minh lại thông tin khi tài khoản có dấu hiệu nhận tiền từ nhiều nguồn khác nhau rồi nhanh chóng chuyển đi, theo Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro do Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành.

Sổ tay hướng dẫn cách các tổ chức tín dụng phối hợp xử lý tài khoản, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo hoặc lừa đảo. Đây không phải văn bản pháp lý bắt buộc, mà nhằm thống nhất cách thức phối hợp giữa các ngân hàng trên cơ sở bám sát quy định của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và quy chế nội bộ của từng tổ chức tín dụng.

Theo các dấu hiệu nhận diện tại Thông tư 17/2024/TT-NHNN, tài khoản có thể bị đưa vào diện nghi ngờ nếu nhận tiền từ nhiều tài khoản khác nhau rồi chuyển đi hoặc rút tiền trong thời gian rất ngắn, gần như không duy trì số dư hoặc chỉ để lại khoản tiền nhỏ. Tài khoản có hơn 3 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản nằm trong danh sách nghi ngờ lừa đảo, gian lận, giả mạo, hoặc chủ tài khoản thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước, cơ quan công an hay cơ quan có thẩm quyền khác, cũng thuộc diện này.

Các dấu hiệu khác gồm thông tin mở tài khoản không trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tài khoản xuất hiện trong quảng cáo mua bán, trao đổi tài khoản trên không gian mạng, và một địa chỉ MAC của thiết bị được dùng để giao dịch cho nhiều hơn một tài khoản thanh toán. Giao dịch bất thường về giá trị, số lượng, địa điểm, thời gian hoặc tần suất, không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú và lịch sử giao dịch của chủ tài khoản, cũng được tính.

Khi phát hiện dấu hiệu, ngân hàng có thể liên hệ khách hàng để xác minh lại thông tin nhận biết và làm rõ việc sử dụng tài khoản có đúng chính chủ hay không, đồng thời đối chiếu lịch sử giao dịch để đánh giá mức độ liên quan đến gian lận. Tùy mức độ rủi ro, ngân hàng có thể tăng cường xác minh hoặc tạm thời hạn chế một số giao dịch, và trong trường hợp cần thiết có thể yêu cầu khách hàng đến trực tiếp làm việc để giải trình nguồn tiền, mục đích và tính chất giao dịch. Tài khoản xuất hiện một trong các dấu hiệu trên không đồng nghĩa chủ tài khoản chắc chắn vi phạm, và các biện pháp kiểm soát có thể được gỡ bỏ nếu xác minh cho thấy không có bất thường.