Việt Nam: Ngân hàng phải cắt giảm lãi suất cho vay qua đổi mới công nghệ và vận hành

Các ngân hàng Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ tối đa hóa chênh lệch lãi suất sang phân bổ vốn hiệu quả vào sản xuất, cắt giảm lãi suất cho vay thông qua đầu tư công nghệ và giảm chi phí, thay vì các chỉ đạo tình thế từ Chính phủ, theo một phân tích chính sách.

Mô hình ngân hàng hiện tại lấy lợi nhuận làm thước đo chính và dựa vào chênh lệch lãi suất, tạo ra xung đột lợi ích căn bản với doanh nghiệp sản xuất cần vốn giá rẻ. Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường phải vay với lãi suất hai con số, trong khi tỷ suất sinh lời không đủ bù đắp chi phí, buộc họ phải trì hoãn đầu tư hoặc thu hẹp sản xuất.

Để giảm lãi suất bền vững, Nhà nước cần điều tiết lãi suất tích cực hơn, nghiên cứu áp dụng trần lãi suất cho các chương trình tín dụng ưu tiên, và không tuyệt đối hóa cơ chế thả nổi. Bản thân ngân hàng phải đổi mới công nghệ, tiết giảm chi phí, phát triển nguồn thu từ dịch vụ tài chính để giảm phụ thuộc vào chênh lệch lãi suất.

Hiệu quả ngân hàng nên được đánh giá bằng khả năng đưa vốn vào sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất, chứ không chỉ bằng lợi nhuận. Thẩm định tín dụng cần chú trọng hiệu quả phương án kinh doanh và dòng tiền thay vì quá lệ thuộc vào tài sản thế chấp, đồng thời phát huy vai trò của các định chế tài chính phát triển và cơ chế bảo lãnh, chia sẻ rủi ro cho các dự án sản xuất khó tiếp cận tín dụng thương mại.