Việt Nam: Lợi nhuận ngân hàng tăng nhưng biên lãi ròng thu hẹp, VNBA cảnh báo rủi ro tiềm ẩn

Nhiều ngân hàng Việt Nam công bố lợi nhuận nửa đầu năm 2026 tăng mạnh — VPBank lãi trước thuế 18.880 tỷ đồng, Techcombank tăng 22,5%, Ngân hàng Á Châu vượt 10.700 tỷ đồng — trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) toàn ngành giảm xuống mức thấp nhất nhiều năm.

Dữ liệu ngành cho thấy NIM bình quân của 28 ngân hàng niêm yết giảm còn 2,87% trong quý 1/2026 từ mức 3,26% năm 2024, trong khi lãi suất huy động thực tế tại nhiều ngân hàng đã leo lên 9,2%, theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA). Các ngân hàng đã bù đắp biên thu hẹp bằng cách đẩy mạnh tín dụng: tổng dư nợ cho vay vượt 20 triệu tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 7,73%.

VNBA cảnh báo rủi ro đang tích lũy bên dưới bề mặt. Nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tăng thêm hơn 50.000 tỷ đồng trong quý 3/2025, một chỉ báo sớm cho thấy nợ xấu có thể gia tăng trong một đến hai quý tới. Ngân hàng Thế giới cũng cảnh báo hệ thống ngân hàng Việt Nam đối mặt áp lực thanh khoản gia tăng trong bối cảnh tín dụng bất động sản tập trung cao, đòn bẩy doanh nghiệp lớn và môi trường quốc tế biến động.

Nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ chịu áp lực lớn nhất khi phải cạnh tranh huy động nội địa với lãi suất leo thang, trong khi các ngân hàng lớn tiếp cận nguồn vốn quốc tế chi phí thấp hơn — VPBank vay hợp vốn 1,44 tỷ USD, HDBank 721 triệu USD và SeABank 50 triệu USD trong tháng 7/2026. Sacombank phản ánh xu hướng này: lợi nhuận quý 2 dự kiến giảm gần một nửa và tỷ lệ nợ xấu có thể lên khoảng 5,6%.