Việt Nam: Ngân hàng tìm cách giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm trong cho vay SME

Các ngân hàng Việt Nam đang tìm cách giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm trong mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, một sự chuyển dịch được thúc đẩy bởi cạnh tranh và tiến bộ trong đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu.

Tại Agribank, khoảng 90% khách hàng doanh nghiệp là SME, chiếm khoảng 60% dư nợ cho vay doanh nghiệp, cao hơn mức trung bình khoảng 40% của toàn hệ thống. Agribank đang triển khai chương trình tín dụng 70.000 tỷ đồng dành cho SME trong hai năm tới. Tại Vietcombank, tín dụng SME tăng 13,5% trong 8 tháng đầu năm, cao hơn mức tăng 7,8% của tín dụng chung; ngân hàng cũng đã triển khai 4 chương trình giảm lãi suất cho SME với mức giảm từ 0,5–2%/năm.

Ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho biết không ngân hàng nào có thể chỉ bám vào tài sản bảo đảm mà không mất lợi thế cạnh tranh, và các nhà băng đang chuyển mạnh sang đánh giá dòng tiền. Tại MB, hơn 4.000 doanh nghiệp đã tiếp cận mô hình tín dụng dựa trên doanh thu trong năm 2026, nhận giải ngân 3.500 tỷ đồng không có tài sản bảo đảm, với khoảng 85% hồ sơ vay được thực hiện trên kênh số, rút ngắn thời gian phê duyệt xuống còn khoảng ba ngày.

Dù có tiến triển, cho vay tín chấp vẫn chưa phổ biến trong khu vực SME. Các ngân hàng vẫn thận trọng, nhất là với doanh nghiệp có vốn tự có mỏng nhưng nhu cầu vay lớn. Ông Lại Tiến Quân, Phó Tổng Giám đốc BIDV, cho biết các nguồn dữ liệu quan trọng như thuế, bảo hiểm, hải quan, thanh toán chưa được kết nối, chia sẻ đầy đủ, làm kéo dài quá trình thẩm định và hạn chế khả năng mở rộng mô hình tín dụng dựa trên dữ liệu. Ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank, đề xuất phát huy vai trò của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) làm đầu mối tổng hợp, kết nối thông tin tài chính phục vụ đánh giá tín dụng.