Ngân hàng Việt Nam khai thác dữ liệu để mở cánh cửa tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Các ngân hàng Việt Nam ngày càng sử dụng dữ liệu từ giao dịch điện tử, hóa đơn và hoạt động kinh doanh để đánh giá mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm, theo các chuyên gia.

Tình trạng bất cân xứng thông tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khá phổ biến, nhưng khi dữ liệu giao dịch trở nên minh bạch, ngân hàng có thể đánh giá chính xác hơn dòng tiền và khả năng trả nợ. Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030 theo Quyết định 3579/QĐ-NHNN đặt mục tiêu 50% ngân hàng số hóa toàn bộ quy trình cho vay giá trị nhỏ, trong khi Nghị định 94/2025/NĐ-CP tạo cơ chế thử nghiệm fintech cho chấm điểm tín dụng, chia sẻ dữ liệu qua Open API và cho vay ngang hàng.

Các mô hình fintech, đặc biệt là nền tảng cho vay ngang hàng kết nối trực tiếp người có vốn với người cần vay, đang gia tăng áp lực cạnh tranh với ngân hàng và phụ thuộc lớn vào khả năng kết nối, xử lý dữ liệu. Các ngân hàng phải đẩy nhanh năng lực đánh giá tín dụng dựa trên dữ liệu nếu không sẽ đứng trước sức ép cạnh tranh từ các nền tảng mới nổi.

Để dữ liệu trở thành nền tảng tín dụng đáng tin cậy, dữ liệu phải bảo đảm "Đúng - Đủ - Sạch - Sống", sau đó thống nhất và dùng chung giữa các nguồn thuế, hải quan, ngân hàng và Trung tâm Thông tin tín dụng. Bảo vệ dữ liệu cá nhân với sự đồng ý của khách hàng vẫn là điều kiện tiên quyết để triển khai cho vay dựa trên dữ liệu ở quy mô lớn.