Việt Nam: Thị trường trái phiếu cần duy trì đối thoại định kỳ giữa tổ chức phát hành và trái chủ

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam cần duy trì đối thoại định kỳ giữa tổ chức phát hành và trái chủ như một phần của quá trình theo dõi khoản vay, thay vì chỉ trao đổi khi đã phát sinh khó khăn.

Yêu cầu này được Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nêu tại Hội nghị Tổng kết hoạt động thị trường trái phiếu năm 2026. Ông đề nghị tăng cường đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý và các thành viên thị trường, nghiên cứu tổ chức ít nhất hai lần mỗi năm, tiến tới hằng quý nếu có điều kiện. Mỗi kỳ cần xác định vấn đề cần tháo gỡ, thống nhất giải pháp trọng tâm và đánh giá kết quả ở kỳ tiếp theo để kiến nghị chuyển thành hành động cụ thể.

Đối thoại nhằm bổ trợ cho công bố thông tin, không thay thế hoạt động này. Quy định hiện hành kéo dài nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ, bất thường và tình hình sử dụng vốn cho đến khi trái phiếu không còn dư nợ. Trao đổi thường xuyên giúp trái chủ theo dõi dòng tiền, cơ cấu và lịch trả nợ, đòn bẩy tài chính, tiến độ dự án, chất lượng tài sản bảo đảm và có cơ sở đánh giá khi kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng. Tài liệu nên được gửi trước, có phần hỏi đáp và được lưu lại.

Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch Saigon Ratings, cho rằng khung pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định và phù hợp thông lệ quốc tế là điều kiện để thị trường vốn phát huy vai trò huy động, phân bổ nguồn lực; yêu cầu rõ ràng về công bố thông tin và trách nhiệm các bên cũng giúp việc trao đổi minh bạch hơn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Nhật Bản khuyến nghị doanh nghiệp công bố chính sách đối thoại với cổ đông, người phụ trách, kênh trao đổi và cách kiểm soát thông tin nội bộ; Ấn Độ yêu cầu doanh nghiệp niêm yết báo lịch họp với nhà đầu tư tổ chức trước ít nhất 2 ngày làm việc, công bố bản ghi và biên bản sau đó; một số đợt phát hành trái phiếu lợi suất cao tại châu Âu quy định báo cáo hằng năm, hằng quý và có trường hợp tổ chức họp mở cho tất cả trái chủ.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp niêm yết đã duy trì gặp gỡ nhà đầu tư: PVI tổ chức hằng quý, Techcombank và SHB cập nhật kết quả kinh doanh theo tháng. Đây là quan hệ với cổ đông và nhà đầu tư cổ phiếu, khác với quan hệ giữa tổ chức phát hành trái phiếu và trái chủ gắn trực tiếp với nghĩa vụ trả nợ, nhưng cách duy trì lịch gặp và cập nhật thông tin có thể tham khảo. PVIAM cho biết đối thoại thường xuyên với tổ chức phát hành là một phần của quá trình giám sát và quản trị rủi ro tín dụng sau đầu tư, giúp cập nhật tình hình tài chính và theo dõi cam kết, song cần đi cùng đánh giá độc lập. Trao đổi minh bạch, nhất quán có thể góp phần xây dựng uy tín tín dụng và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn với điều kiện phù hợp hơn trong dài hạn, đồng thời bảo vệ bí mật kinh doanh mà không để thông tin quan trọng chỉ đến với một nhóm trái chủ.