Việt Nam: Kinh tế cửa khẩu cần cải cách về đất đai và thủ tục, các đại biểu Quốc hội nói

Các đại biểu Quốc hội kêu gọi cải cách thủ tục và cơ chế tạo quỹ đất để khai thác tiềm năng của kinh tế cửa khẩu Việt Nam, vốn đang gặp những nút thắt về hạ tầng và quy định.

Tại Cao Bằng, nơi có đường biên giới dài 333 km tiếp giáp với Quảng Tây (Trung Quốc), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu từ đầu năm đến nay đạt 1.356 triệu USD, tăng 4% so với cùng kỳ năm 2025, bằng 77% kế hoạch năm. Riêng Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng đạt 888 triệu USD, chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch; Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh đạt 461 triệu USD, chiếm 34%; Cửa khẩu Sóc Giang đạt hơn 7 triệu USD.

Đại biểu Quốc hội Đoàn Thị Lê An (Cao Bằng) cho biết, dù tỉnh có lợi thế từ các cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, Trà Lĩnh và tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, nhưng địa hình chia cắt, quỹ đất bằng hạn chế, chi phí hạ tầng cao và thời gian chuẩn bị đất đai, thủ tục đầu tư kéo dài (có thể từ 1,5 đến 2 năm/dự án) đang cản trở việc chuyển hóa lợi thế thành động lực. Bà kiến nghị Chính phủ rà soát quy định, nghiên cứu cơ chế thí điểm tạo lập quỹ đất sạch tại một số khu chức năng ưu tiên trong khu kinh tế cửa khẩu, giới hạn ở các dự án logistics, kho bãi và thương mại quan trọng, kèm theo tiêu chí, phương án bồi thường và giám sát.

Về lựa chọn nhà đầu tư, đại biểu Đoàn Thị Lê An lưu ý không nên miễn đấu giá, đấu thầu chỉ dựa trên vốn đăng ký từ 500 tỷ đồng, vì vốn đăng ký chưa đủ chứng minh năng lực thực hiện và hiệu quả dự án. Bà đề nghị liên thông thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng với thời hạn giải quyết rõ ràng. Đại biểu Nguyễn Đăng Ân (Lạng Sơn) nhấn mạnh hạ tầng cửa khẩu cần gắn với trung tâm logistics, công nghiệp chế biến thông qua liên kết vùng, và thúc đẩy cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh cùng kết nối đa phương thức giữa các tỉnh biên giới và cửa ngõ cảng biển như Quảng Ninh, Hải Phòng.