Việt Nam: Công ty chứng khoán chuyển mình từ môi giới sang quản lý tài sản sau 26 năm

Các công ty chứng khoán Việt Nam đã chuyển từ vai trò môi giới đơn thuần sang cung cấp dịch vụ ngân hàng đầu tư, cho vay và nay là quản lý tài sản sau 26 năm phát triển thị trường, mỗi bước chuyển gắn với sự thay đổi về quy mô, cấu trúc và nhu cầu của thị trường.

Thị trường chứng khoán mở cửa phiên đầu tiên ngày 28/7/2000 với 2 cổ phiếu REE và SAM, 6 công ty chứng khoán và vốn hóa 986 tỷ đồng, tương đương 0,28% GDP. Sau 26 năm, thị trường có trên 1.500 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch, khoảng 14 triệu tài khoản nhà đầu tư, 80 công ty chứng khoán và tổng vốn hóa xấp xỉ 10,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 410 tỷ USD và khoảng 83% GDP.

Giai đoạn tăng nóng 2006-2007 kéo theo sự bùng nổ số lượng công ty chứng khoán, với khoảng 105 công ty được cấp phép. Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và sự suy giảm thanh khoản khiến nhiều công ty vốn mỏng thua lỗ, dẫn đến tái cơ cấu năm 2015 khiến số công ty chứng khoán hoạt động giảm xuống còn 81, giảm khoảng 23% so với đỉnh.

Dòng vốn ngoại, nổi bật là vốn Hàn Quốc, đã thay đổi cuộc chơi từ khoảng năm 2016. Mirae Asset, KIS, KBSV, NH Securities và Pinetree (thuộc Hanwha) lần lượt mua lại hoặc thành lập công ty chứng khoán tại Việt Nam, sau đó liên tục tăng vốn. Tính đến 30/9/2020, ba công ty chứng khoán Hàn Quốc có tổng dư nợ cho vay 16.165 tỷ đồng, vượt mức 13.905 tỷ đồng của SSI, HSC và VPS cộng lại.