Việt Nam: Doanh nghiệp gặp khó khăn trong khai thác ưu đãi thuế quan RCEP

Gần 40% doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam được khảo sát chưa hiểu quy định của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), theo nghiên cứu của Trường Đại học Ngoại thương, cho thấy khoảng cách giữa tiềm năng của hiệp định và mức độ tận dụng thực tế.

Khảo sát 1.360 doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại 34 tỉnh, thành phố trong giai đoạn 2023-2024 cho thấy 39,3% chưa hiểu các quy định của RCEP, 23,5% cho biết thiếu thông tin thị trường là rào cản lớn, và 19,6% lo ngại phải thay đổi quy trình sản xuất, kinh doanh. RCEP được ký tháng 11/2020 và có hiệu lực từ tháng 1/2022, kết nối 10 quốc gia ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.

Luật sư Lê Hồng Phúc, Cố vấn cấp cao Công ty Luật Rajah & Tann LCT, cho rằng điểm nghẽn lớn nhất là khoảng cách giữa khả năng tiếp cận cam kết trên văn bản và năng lực chuyển hóa thành lợi ích kinh tế. Ông khuyến nghị doanh nghiệp cần quản trị xuất xứ ngay từ khi lựa chọn nhà cung cấp, chứ không chỉ kiểm tra hồ sơ khi hàng hóa chuẩn bị xuất khẩu.

Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết RCEP thúc đẩy thương mại với Trung Quốc và ASEAN thông qua ưu đãi thuế quan và kết nối chuỗi cung ứng, với nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường này tương đồng với cơ cấu sản phẩm của Việt Nam. Bà đề nghị cơ quan quản lý và hiệp hội ngành hàng thiết kế truyền thông theo từng ngành cụ thể thay vì phổ biến chung chung, như lợi thế thuế quan, yêu cầu kỹ thuật và phương thức tiếp cận thị trường thực tế cho thủy sản.