Việt Nam: Doanh nghiệp đối mặt áp lực chi phí và lãi suất dù GDP đạt mức cao nhất 15 năm

Chi phí đầu vào tăng, tỷ giá biến động và lãi suất cho vay cao đang bào mòn dòng tiền của doanh nghiệp, bất chấp nền kinh tế Việt Nam đạt tăng trưởng GDP 9,01% trong 9 tháng đầu năm 2026, mức cao nhất trong 15 năm.

Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới 48.700 trong 9 tháng, tăng 118,8% so với cùng kỳ, trái ngược với mức tăng trưởng chung. Cán cân thương mại thâm hụt 19,33 tỷ USD cùng kỳ, khi nhập khẩu máy móc, thiết bị tăng 36,7%, khiến doanh nghiệp nhạy cảm hơn với biến động tỷ giá. Lạm phát bình quân ở mức 4,52%, lãi suất cho vay bình quân tháng 9 dao động 8,4–10,9%/năm.

Tại diễn đàn về biến động tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng tổ chức chiều 30/10, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp thảo luận về áp lực và phương án ứng phó cho năm 2027. PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cảnh báo biến động địa chính trị, giá năng lượng và chính sách lãi suất quốc tế có thể tiếp tục ảnh hưởng đến tỷ giá và chi phí vốn. Ông đưa ra kịch bản bất lợi năm 2027 nếu căng thẳng tại eo biển Hormuz đẩy giá dầu thô vượt 130 USD/thùng và chu kỳ đầu tư công nghệ AI đảo chiều, có thể làm tăng trưởng toàn cầu giảm xuống 2,9% và lạm phát tăng lên 5,2%.

Ông Đỗ Tiến Thành, Giám đốc điều hành Công ty TNHH 26868, cho biết lãi suất và giá nhiên liệu tác động lớn đến hoạt động doanh nghiệp, kiến nghị ngân hàng triển khai giảm lãi suất nhanh trong 10–15 ngày. Ông Nguyễn Đức Sung, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán LPBank (LPS), cho biết dư nợ trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam tương đương khoảng 7,7% GDP, thấp hơn nhiều so với Malaysia (54,8%) và Hàn Quốc (72,5%), cho thấy dư địa phát triển. Ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê, Ngân hàng Nhà nước, cho biết cơ quan điều hành đã nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% và tháo gỡ hạn mức đối với các dự án khu công nghiệp và hạ tầng trọng điểm, song yêu cầu tài sản bảo đảm vẫn là trở ngại.