Việt Nam: Doanh nghiệp cân nhắc khoảng cách khấu trừ thuế khi mua hàng từ hộ kinh doanh

Khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh thay vì từ doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ, họ mất quyền khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, dù tác động đến chi phí tổng thể phụ thuộc vào giá mua.

Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, khoản chi được trừ phải liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ, và đối với khoản mua từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Doanh nghiệp được lập bảng kê thay hóa đơn trong 5 trường hợp ngoại lệ, bao gồm mua hàng của hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT, nhưng bảng kê phải có chữ ký người đại diện và chứng từ thanh toán.

Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Thuế GTGT của hộ được tính trực tiếp trên doanh thu, với tỷ lệ 1% đối với phân phối hàng hóa và 3% đối với một số hoạt động sản xuất, vận tải. Doanh nghiệp áp dụng khấu trừ chịu thuế suất đầu ra 8% hoặc 10% và được khấu trừ thuế đầu vào nếu đủ điều kiện.

Ông Tuấn cho rằng nếu hộ kinh doanh chào giá thấp hơn đáng kể, chênh lệch giá có thể bù đắp khoản thuế không được khấu trừ. Nếu giá tương đương, lợi thế khấu trừ nghiêng về mua từ doanh nghiệp. Việc mở rộng cơ chế khấu trừ cho hộ kinh doanh cần xem xét mức độ sẵn sàng của hộ và năng lực hệ thống quản lý thuế, có thể làm tăng chi phí tuân thủ. Chuyển đổi thành doanh nghiệp là một hướng được khuyến khích, nhưng đòi hỏi hộ phải đáp ứng yêu cầu về kế toán, kê khai và quản trị tài chính.