Việt Nam có thể học từ Singapore để phát triển thị trường carbon thu hút vốn xanh

Kinh nghiệm Singapore cho thấy thị trường carbon chỉ có thể phát triển khi chính sách, chất lượng tín chỉ và hệ sinh thái tài chính cùng được xây dựng, từ đó gợi mở hướng đi cho Việt Nam trong việc xây dựng thị trường carbon và thu hút vốn xanh.

Trụ cột đầu tiên là tạo nhu cầu thông qua tín hiệu giá carbon rõ ràng. Singapore áp thuế carbon từ năm 2019 ở mức 5 SGD/tấn CO2 tương đương, tăng lên 25 SGD/tấn giai đoạn 2024-2025 và 45 SGD/tấn giai đoạn 2026-2027, với mục tiêu dài hạn 50-80 SGD/tấn vào năm 2030. Từ năm 2024, các cơ sở chịu thuế được dùng tín chỉ carbon quốc tế đủ điều kiện để bù trừ tối đa 5% lượng phát thải chịu thuế.

Trụ cột thứ hai là chất lượng tín chỉ. Singapore yêu cầu tín chỉ đáp ứng các nguyên tắc không tính trùng, tính bổ sung, giảm phát thải thực và được định lượng, xác minh độc lập. Trụ cột thứ ba là mở rộng nguồn cung qua hợp tác quốc tế: đến tháng 6/2026, Singapore đã ký thỏa thuận triển khai với 11 quốc gia gồm Việt Nam, Thái Lan, Philippines, Ghana và Peru, thiết lập khuôn khổ chuyển giao kết quả giảm phát thải theo Điều 6 Thỏa thuận Paris.

Trụ cột thứ tư là phát triển hệ sinh thái dịch vụ. Climate Impact X được xây dựng hỗ trợ thị trường carbon tự nguyện, và Singapore có hơn 150 doanh nghiệp liên quan thị trường carbon. Tháng 5/2026, Chính phủ Singapore cùng Nhóm Ngân hàng Thế giới công bố chương trình hỗ trợ phát triển thị trường carbon. Đối với Việt Nam, bài học gồm xây dựng đồng thời nguồn cung và nhu cầu, ưu tiên dữ liệu và quyền sở hữu, gắn thị trường carbon với chuỗi tài trợ dự án, cân bằng xuất khẩu tín chỉ với mục tiêu khí hậu quốc gia.