Việt Nam không thể cấm chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở tương lai

Luật sư Lê Trung Phát, Giám đốc Hãng luật Lê Trung Phát thuộc Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng đề xuất cấm chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai sẽ vi phạm quyền tài sản hiến định và đẩy giao dịch vào khu vực ngầm.

Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) ngày 30/10, ông Phát nói quyền định đoạt tài sản là một trong ba quyền năng cốt lõi cấu thành quyền sở hữu, được quy định tại Điều 32 Hiến pháp 2013. Hợp đồng mua bán nhà ở tương lai tuy là tài sản trong tương lai nhưng quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng này là quyền tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ. Ông nhấn mạnh không thể dùng mệnh lệnh hành chính để cấm giao dịch này.

Nếu lệnh cấm được thông qua, ông Phát cảnh báo nguy cơ giao dịch ngầm gia tăng khi người dân tìm cách lách luật bằng hợp đồng ủy quyền toàn phần, vi bằng, hứa mua hứa bán hoặc giấy tay. Điều này khiến Nhà nước thất thu thuế, không quản lý được dữ liệu thị trường và làm gia tăng tranh chấp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Giám đốc một công ty bất động sản tại TP.HCM (xin giấu tên) cho rằng đề xuất này “bê nguyên xi” cách làm của Trung Quốc áp dụng cho Việt Nam. Trung Quốc áp dụng lệnh cấm khi thị trường thừa cung sau phát triển ồ ạt, thiếu kiểm soát, trong khi Việt Nam thiếu nguồn cung nghiêm trọng. Ông cũng cho rằng cấm chuyển nhượng sẽ khiến dòng vốn của người mua bị “găm” cố định tại dự án nhiều năm, dập tắt động lực tham gia thị trường và đẩy thị trường vào bế tắc.

Luật sư Phát nhấn mạnh không thể đánh đồng hoạt động đầu cơ với giao dịch chuyển nhượng hợp pháp để dùng một giải pháp siết toàn bộ thị trường. Đầu cơ và thao túng thị trường xuất phát từ nhiều nguyên nhân như cung cầu mất cân đối, thông tin thiếu minh bạch, môi giới thổi giá, tạo giao dịch giả và huy động vốn trái phép.