Việt Nam: Chi phí vốn dự kiến đi ngang trong quý IV/2026 do thanh khoản thắt chặt

FiinRatings dự báo chi phí vốn của Việt Nam sẽ đi ngang trong quý IV/2026, không có xu hướng giảm rõ rệt, do thanh khoản thắt chặt và lãi suất huy động tăng cao gây áp lực lên chi phí vốn của ngân hàng, bất chấp các biện pháp nới lỏng gần đây từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Đến cuối tháng 8, tăng trưởng tín dụng vẫn vượt tăng trưởng huy động khoảng 1,4 điểm phần trăm, buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất tiền gửi và chuyển chi phí tăng thêm sang lãi suất cho vay và coupon trái phiếu. Lãi suất cho vay bình quân tăng khoảng 1,55 điểm % trong 7 tháng lên 9,4%, trong khi coupon của các tổ chức phát hành phi ngân hàng tăng lên 12,1%, hạn chế khả năng vay mới và tái tài trợ của doanh nghiệp.

Coupon trái phiếu ngân hàng phát hành mới duy trì trên 8% từ tháng 3 và đạt 8,5% vào tháng 7, mức mà năm 2025 chỉ ghi nhận ở kỳ hạn từ 5 năm trở lên, một phần do cơ chế coupon thả nổi điều chỉnh theo lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng.

NHNN đã nới lỏng các công cụ an toàn vĩ mô — khôi phục trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) ở mức 40%, nới lỏng quy định về tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR), và loại trừ các dự án lớn khỏi hạn mức tín dụng — giải phóng năng lực cho vay trung và dài hạn. Tuy nhiên, chính sách này cũng làm suy giảm động lực phát hành trái phiếu của khối ngân hàng, vốn là nguồn cung chủ yếu của thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Các nhà phân tích từ FiinRatings đánh giá tín dụng ngân hàng không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn giai đoạn 2026–2030, và các cải cách thị trường sẽ cần nhiều năm để phát huy hiệu quả. Khả năng tiếp cận nguồn vốn nước ngoài bị giới hạn bởi xếp hạng tín nhiệm quốc gia thấp hơn một bậc so với mức đầu tư, trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quay lại chu kỳ tăng lãi suất, khiến các tổ chức phát hành Việt Nam phải chịu mức lợi suất cao.