Việt Nam: Thị trường tín chỉ carbon chuyển từ chính sách sang vận hành thí điểm năm 2026

Thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn chính sách sang vận hành thí điểm, với hệ thống giao dịch hạn ngạch phát thải thí điểm được triển khai từ năm 2026, áp dụng cho 110 cơ sở thuộc 3 ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng.

Trong giai đoạn thí điểm, hạn ngạch được phân bổ miễn phí dựa trên cường độ phát thải và sản lượng. Doanh nghiệp được sử dụng một phần tín chỉ carbon đủ điều kiện và chuyển hạn ngạch giữa các kỳ. Cơ chế này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời hướng tới tín hiệu giá carbon đáng tin cậy, theo phân tích của PwC Việt Nam do ông Nguyễn Hoàng Nam, Lãnh đạo Dịch vụ Phát triển bền vững và Biến đổi khí hậu (ESG), Phó Tổng Giám đốc, và ông Lương Thế Cường, Trưởng phòng Cao cấp, Dịch vụ Tư vấn Quản lý Rủi ro-ESG, trình bày.

PwC so sánh với Hệ thống Giao dịch Hạn ngạch EU (EU ETS) đã trải qua 4 giai đoạn phát triển. EU ETS hiện bao phủ điện, công nghiệp phát thải cao, hàng không và vận tải biển, trong khi Việt Nam tập trung vào 3 ngành. Chi phí carbon tại EU đã thúc đẩy doanh nghiệp đưa giảm phát thải vào kế hoạch kinh doanh; doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị hệ thống MRV, cơ chế quản trị và lộ trình giảm phát thải.

Báo cáo khuyến nghị tất cả doanh nghiệp theo dõi chính sách, nâng cao chất lượng dữ liệu phát thải, tăng cường phối hợp liên phòng và xây dựng quản trị carbon. Doanh nghiệp thuộc thị trường bắt buộc cần đánh giá chênh lệch phát thải thực tế so với hạn ngạch, đánh giá tác động chi phí carbon. Doanh nghiệp chưa thuộc diện điều chỉnh cần theo dõi yêu cầu từ chuỗi giá trị và tìm hiểu cơ hội tín chỉ carbon tự nguyện.