Việt Nam: Doanh nghiệp xi măng suy yếu quyền định giá khi doanh thu tăng nhưng biên lợi nhuận giảm

16 doanh nghiệp xi măng niêm yết trên sàn chứng khoán ghi nhận tổng lợi nhuận ròng chỉ hơn 184 tỷ đồng trong quý II/2026, giảm 15% so với cùng kỳ, dù doanh thu đạt gần 6.900 tỷ đồng, tăng 12% (cao nhất 14 quý).

Biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ 12% xuống 11%, đồng nghĩa cứ 100 đồng doanh thu, doanh nghiệp chỉ giữ lại chưa tới 3 đồng lợi nhuận ròng. Công suất dư thừa là vấn đề cốt lõi: cả nước có 92 dây chuyền với tổng công suất thiết kế 123 triệu tấn/năm, nhưng tiêu thụ năm 2024 chỉ đạt 95 triệu tấn, năm 2026 nguồn cung có thể vượt 130 triệu tấn.

Riêng Vicem Hà Tiên chiếm khoảng 75% lợi nhuận ròng toàn ngành, trong khi nhiều doanh nghiệp khác giảm sâu: Xi măng Bỉm Sơn giảm 82%, Xi măng Quán Triều giảm 73%, Vicem Thương mại Xi măng và Xi măng Sài Sơn cùng giảm khoảng 70%. Giải ngân đầu tư công đến hết tháng 7 đạt hơn 425.000 tỷ đồng hỗ trợ nhu cầu nhưng tác động chậm. Giá xuất khẩu bình quân chỉ 36 USD/tấn, giảm nhẹ cùng kỳ.

Theo các chuyên gia, phục hồi lợi nhuận phụ thuộc vào kiểm soát chi phí, đặc biệt năng lượng và logistics, cùng với áp lực chuyển đổi xanh. Doanh nghiệp đầu tư hệ thống tận dụng nhiệt thải, nhiên liệu thay thế và tối ưu vận hành sẽ có lợi thế về giá thành.