Việt Nam xem xét giảm rào cản chuyển đổi cho 5 triệu hộ kinh doanh

Việt Nam hiện có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh, nhưng các lo ngại về thuế, kế toán, bảo hiểm và chi phí tuân thủ khiến nhiều hộ chưa mặn mà với việc chuyển lên doanh nghiệp, theo khảo sát của VCCI thực hiện đầu năm 2026 với 1.001 hộ tại 34 tỉnh, thành phố.

Khảo sát cho thấy 93,4% hộ lo ngại về thủ tục thuế; 91,7% về kế toán; 91,3% về chi phí bảo hiểm; 91,2% về thuế, phí tăng và 88,9% lo bị thanh tra nhiều hơn. Dự thảo luật phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất đơn giản hóa quy trình: doanh nghiệp được kế thừa quyền, nghĩa vụ hợp pháp của hộ; được cấp giấy chứng nhận trong một ngày làm việc; miễn lệ phí đăng ký và phí công bố thông tin lần đầu.

TP. Hồ Chí Minh đang triển khai hỗ trợ theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 98/2023/QH15, bao gồm hỗ trợ tài chính không hoàn lại, ưu đãi thuế, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho mô hình kinh doanh mới và chính sách thu hút nhân lực công nghệ cao, theo bà Lê Thị Bé Ba, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% giai đoạn 2026-2030, tập trung vào kinh tế số và kinh tế xanh, theo ông Nguyễn Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh.

Trong 36 tháng đầu sau chuyển đổi, doanh nghiệp có thể áp dụng chế độ thuế, kế toán và báo cáo tối giản dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ; được hỗ trợ, hướng dẫn và cảnh báo mức độ tuân thủ trong 24 tháng. Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cho rằng cần có ưu đãi đủ dài và ổn định để tạo làn sóng chuyển đổi thực sự. Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2030, từ khoảng 1 triệu hiện nay, với khoảng 100.000 doanh nghiệp thành lập mới mỗi năm nhưng hàng chục nghìn doanh nghiệp cũng tạm ngừng hoặc rút khỏi thị trường.