Việt Nam: Doanh nghiệp xây dựng chịu áp lực biên lợi nhuận khi chi phí vốn tăng

Ngành xây dựng Việt Nam đang mở rộng, nhưng chi phí vốn cao và khoản phải thu tăng đang gây áp lực lên tài chính của các nhà thầu niêm yết, theo dữ liệu từ VIS Rating và báo cáo doanh nghiệp.

Giá trị tăng thêm toàn ngành trong 9 tháng đầu năm 2026 tăng 10,31% so với cùng kỳ, riêng hoạt động xây dựng tăng 12,22%, Bộ Xây dựng cho biết. Tuy nhiên, trong số 30 doanh nghiệp niêm yết khảo sát bởi VIS Rating, 16 doanh nghiệp ghi nhận biên lợi nhuận gộp giảm trong quý II. Chi phí lãi vay toàn ngành tăng 25% so với cùng kỳ, trong khi hệ số bao phủ lãi vay (EBIT/lãi vay) giảm từ 2,7 lần cuối năm 2025 xuống gần 1,9 lần cuối quý II/2026.

Tín dụng xây dựng tăng 6,36% trong nửa đầu năm, thấp hơn mức 8,37% của toàn hệ thống. Coteccons (CTD) và FECON (FCN) phát hành 1.525 tỷ đồng trái phiếu trong giai đoạn này. Vinaconex (VCG) ghi nhận phải thu ngắn hạn tăng 12,5% lên 5.648 tỷ đồng và dòng tiền kinh doanh âm 1.645 tỷ đồng, trong khi Hòa Bình (HBC) có phải thu khách hàng 7.002 tỷ đồng và phải thu theo tiến độ 2.368 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh giảm 78,7% xuống 150,5 tỷ đồng. Phục Hưng Holdings (PHC) ghi nhận chi phí dở dang tăng hơn 50% lên 1.295 tỷ đồng, dù doanh thu gần gấp đôi.

Coteccons công bố doanh thu quý I năm tài chính 2027 đạt 11.270 tỷ đồng, tăng 51%, lợi nhuận sau thuế 306 tỷ đồng, tăng 4%, với backlog 70.000 tỷ đồng. FECON tăng trưởng doanh thu 50% lên 3.213 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh dương 154 tỷ đồng, nhưng phải thu tăng 18,2%. MBS dự báo Đèo Cả (HHV) đạt 160 tỷ đồng lợi nhuận ròng quý III, còn Vinaconex giảm 94% xuống 195 tỷ đồng. Giải ngân đầu tư công tăng tốc có thể bổ sung việc làm, nhưng lợi thế thuộc về nhà thầu kiểm soát công nợ tốt.