Việt Nam: Vay tiêu dùng tăng trưởng nhưng chi phí vốn cao giữ lãi suất ở mức cao

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng chín tháng đầu năm 2026 ước đạt 5.926 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ, trong khi dư nợ cho vay tiêu dùng và tín dụng qua thẻ đến cuối tháng 8 đạt khoảng 4,62 triệu tỷ đồng, tăng 21,75% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu của Cục Thống kê và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

Tăng trưởng tín dụng tiêu dùng đang đối mặt với chi phí huy động tăng cao. VDSC ghi nhận lãi suất huy động nhích 30-50 điểm cơ bản trong khoảng một quý trở lại đây, khiến lãi vay khó hạ nhiệt. Từ ngày 1/10, ACB điều chỉnh lãi suất cơ sở lên 9,5%/năm. VPBank áp dụng lãi suất cơ sở cho các khoản vay giải ngân sau ngày 15/11/2024 ở mức 11-13%/năm với chu kỳ điều chỉnh một tháng, 11,8-13,5%/năm với chu kỳ ba tháng. Techcombank áp dụng lãi suất cơ sở 9%/năm từ ngày 15/9 cho nhóm vay bất động sản, tiêu dùng thế chấp và mua ô tô; nhóm vay tiêu dùng tín chấp có mức cơ sở 13%/năm.

Các ngân hàng đang đẩy mạnh chuyển đổi số để tiết giảm chi phí, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong thẩm định và quản lý khách hàng. VietinBank triển khai đăng ký vay tiêu dùng có bảo đảm trên iPay với ưu đãi giảm 0,5%/năm lãi suất so với đăng ký tại quầy. Tuy nhiên, tiết giảm chi phí vận hành chỉ là một phần, chi phí huy động vẫn gây sức ép khiến lãi suất cho vay khó sớm giảm.

PGS.TS. Lê Thanh Tâm, Viện Ngân hàng – Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân, cảnh báo các công cụ tín dụng số dễ tiếp cận như thẻ tín dụng và mua trước trả sau khiến người trẻ dễ chi tiêu quá mức, khi kỹ năng số đi trước kỹ năng tài chính. Bà khuyến nghị hạn mức tín dụng phải phù hợp thu nhập thực, kết hợp nhắc nợ sớm và tư vấn có trách nhiệm.