Việt Nam: Lãi suất huy động giảm nhưng khó giảm sâu

Hơn 20 ngân hàng thương mại đã công bố giảm lãi suất huy động, phổ biến 0,5%/năm với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm lãi suất cho vay có chọn lọc theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm ngay 0,5%/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, không chạy đua tăng lãi suất huy động, đồng thời giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay với lĩnh vực sản xuất - kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Chế tài xử phạt gồm giảm hạn mức tăng trưởng tín dụng những tháng còn lại của năm, giao chỉ tiêu tăng trưởng thấp hơn trong năm 2027 và áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn quy định. Lãi suất huy động thực tế tại nhiều nhà băng vẫn trên 9%/năm với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank, cho biết khó khăn lớn nhất là giảm lãi suất đầu vào nhưng vẫn bảo đảm lợi ích người gửi tiền, và kiến nghị Ngân hàng Nhà nước cùng các ngân hàng phối hợp chặt chẽ để xác định mức lãi suất đầu vào phù hợp. Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định lãi suất huy động có thể giảm nhanh trong ngắn hạn, ổn định đến cuối năm nhưng khó giảm sâu trong năm 2027 do chênh lệch huy động và tín dụng vẫn lớn.

Tính đến ngày 14/10/2026, tăng trưởng huy động vốn đạt 11,22%, bám sát tăng trưởng tín dụng 11,44%, thu hẹp chênh lệch quy mô từ đỉnh khoảng 2,8 triệu tỷ đồng hồi giữa năm xuống 2,35 triệu tỷ đồng. Khoảng chênh lệch này vẫn tương đương đầu năm 2026 và gấp đôi đầu năm 2025, gây áp lực lên thanh khoản hệ thống. Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,5-5%, trong khi CPI 9 tháng đầu năm đã tăng 4,52% so với cùng kỳ, khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ hẹp hơn.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn lưu ý việc giảm lãi suất cho vay không thực hiện cào bằng mà tập trung vào lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, xem xét cả dư nợ hiện hữu và khoản vay mới. Báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn tín dụng: tại VIB đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản đạt hơn 145.200 tỷ đồng, tăng 9,2% so với đầu năm, dư nợ tín dụng hơn 85.540 tỷ đồng và tổng huy động hơn 134.000 tỷ đồng. Tại Techcombank, tổng tài sản đạt 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 16,7% so với cùng kỳ, tiền gửi khách hàng đạt 692.100 tỷ đồng, tăng 8,4%.