Việt Nam định hướng tín dụng nhà ở xã hội, đề xuất phân loại dự án để cho vay

Việt Nam đang chuyển chính sách tín dụng bất động sản từ hỗ trợ dàn trải sang cho vay có mục tiêu vào nhà ở xã hội, nhà cho thuê và các dự án khả thi, nhằm phục hồi thị trường đồng thời kiểm soát rủi ro nợ xấu, theo một bài phân tích trên truyền thông nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước đã triển khai chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội từ năm 2023, sau đó nâng lên 145.000 tỷ đồng vào đầu năm 2025 với sự tham gia của 9 ngân hàng thương mại, thực hiện đến năm 2030. Tính đến cuối tháng 5/2026, giải ngân lũy kế đạt khoảng 12.440 tỷ đồng và Chính phủ đang chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ.

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam Phạm Thị Miền cho rằng các ngân hàng nên chuyển sang đánh giá rủi ro cụ thể theo người vay, tài sản bảo đảm, mục đích sử dụng vốn và khả năng trả nợ, thay vì áp dụng cơ chế kiểm soát đồng loạt theo lĩnh vực. Bà đề xuất phân loại dự án thành ba nhóm: Nhóm A gồm các dự án đủ pháp lý, có khả năng hoàn thành, tác động lan tỏa lớn nhưng thiếu vốn; nhóm B là dự án còn khả năng phục hồi nhưng cần cơ cấu lại; nhóm C là dự án không còn khả năng phục hồi, cần chuyển nhượng hoặc thanh lý.

Cách tiếp cận này đòi hỏi dữ liệu được chia sẻ tốt hơn giữa ngân hàng, doanh nghiệp và người mua để nhận diện sớm rủi ro trả nợ. Nếu không cải thiện năng lực dữ liệu, ưu tiên tín dụng có nguy cơ trở thành cơ chế phân bổ vốn mang tính hành chính thay vì công cụ quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu, bài phân tích lưu ý.