Việt Nam: Soạn thảo tiêu chí phân loại trung tâm logistics hiện đại

Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định tiêu chí phân loại và phân hạng trung tâm logistics, hướng đến mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm hiện đại vào năm 2035.

Dự thảo, được lấy ý kiến lần đầu vào tháng 7/2026 và hiện đang trong vòng thứ hai, định nghĩa lại trung tâm logistics là đầu mối tổ chức, điều phối thay vì chỉ là khu kho bãi. Thông tư đưa ra hai nhóm yêu cầu về logistics xanh và logistics thông minh, bao gồm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, số hóa, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, kết nối dữ liệu và theo dõi thời gian thực. Hệ thống quản lý kho được phân thành ba cấp độ, từ kiểm soát tồn kho cơ bản đến tích hợp với cảng, hải quan, hãng vận tải, chủ hàng và sàn thương mại điện tử qua EDI hoặc API.

Dự thảo bổ sung nhóm trung tâm logistics chuyên dụng — phục vụ một phương thức vận tải, ngành hàng, khu chế xuất, khu thương mại tự do, cửa khẩu hay thương mại điện tử. Các trung tâm này phải có diện tích tối thiểu 3 ha, tự động hóa ít nhất 20% quy trình chủ chốt và kết nối dữ liệu điện tử.

Thông tư nhằm hỗ trợ Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, với mục tiêu tăng trưởng ngành 12-15%/năm, 80% doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi số và giảm chi phí logistics xuống 12-15% GDP. Dự thảo nêu rõ không quy định điều kiện đầu tư kinh doanh mới và không thay thế các quy định hiện hành về đầu tư, xây dựng, đất đai, hải quan, thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường hay an toàn thông tin mạng.

PGS.TS Khúc Đại Long (Trường Đại học Thương mại) cho rằng tiêu chí nên phản ánh năng lực vận hành thực tế thay vì quy mô vật chất, đồng thời cần cân nhắc các ngưỡng diện tích, tỷ lệ tự động hóa và cấp độ công nghệ để bảo đảm áp dụng thống nhất.