Việt Nam dự thảo nghị định nâng cao chất lượng xếp hạng tín nhiệm thị trường trái phiếu

Bộ Tài chính đã dự thảo nghị định thay thế Nghị định 88/2014/NĐ-CP về dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, nhằm nâng cao chất lượng, tính độc lập và minh bạch để củng cố niềm tin thị trường trái phiếu.

Tình hình hiện tại còn hạn chế: tính đến cuối năm 2025, các doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm đã ký 228 hợp đồng, trong đó 174 hợp đồng xếp hạng tổ chức phát hành và 37 hợp đồng phục vụ quản trị nội bộ. Chỉ có 17 hợp đồng xếp hạng công cụ nợ, xếp hạng 16 đợt phát hành riêng lẻ và một đợt chào bán ra công chúng, tổng giá trị khoảng 10.200 tỷ đồng, tương đương 1,6% giá trị phát hành năm 2025.

Dự thảo nâng vốn điều lệ thực góp tối thiểu của doanh nghiệp xếp hạng từ 15 tỷ đồng lên 25 tỷ đồng, do chi phí đầu tư cho dữ liệu và công nghệ tăng cao. Đồng thời bổ sung các quy định từ Điều 35 đến Điều 37 về kiểm soát xung đột lợi ích, cấm gắn tiền lương, thưởng với doanh thu hợp đồng và yêu cầu rà soát xung đột trước khi ký hợp đồng. Doanh nghiệp xếp hạng phải công khai phương pháp đánh giá, lịch sử thay đổi kết quả và thống kê tỷ lệ mất khả năng thanh toán theo nhóm tín nhiệm.

Các chuyên gia thị trường chỉ ra rào cản: ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup, cho rằng doanh nghiệp chưa thấy lợi ích kinh tế rõ ràng và ngại công bố điểm yếu tài chính. Khối Phát triển kinh doanh của VIS Rating nhận định thị trường thiếu cơ chế định giá dựa trên rủi ro, mới chỉ khoảng 1% trái phiếu lưu hành được xếp hạng và chưa hình thành đường cong lợi suất phản ánh chất lượng tín dụng. Học viện Tài chính ủng hộ yêu cầu vốn cao hơn là phù hợp với chi phí đầu tư hiện tại.