Việt Nam, EFTA ký hiệp định thương mại tự do sau 14 năm đàm phán

Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, đã chính thức ký hiệp định thương mại tự do vào ngày 18/10 tại Hà Nội, khép lại quá trình đàm phán bắt đầu từ năm 2012.

Theo thỏa thuận, thuế nhập khẩu sẽ được giảm hoặc xóa bỏ đối với nhiều nhóm hàng hóa, cùng với các quy định thuận lợi hơn cho thương mại và đầu tư. Na Uy dự kiến khoảng một nửa kim ngạch hàng hóa xuất khẩu sang Việt Nam sẽ được miễn thuế ngay khi hiệp định có hiệu lực, và vượt 98% trong vòng 7 năm. Thuế nhập khẩu cá hồi Na Uy, hiện lên tới 15%, sẽ giảm xuống 0% ngay khi VEFTA có hiệu lực, còn thuế cá thu được xóa bỏ trong ba năm.

Kim ngạch thương mại hàng hóa song phương đạt khoảng 4,8 tỷ euro vào năm 2025, không bao gồm thương mại vàng của Thụy Sĩ, trong đó EFTA nhập khẩu 3,68 tỷ euro từ Việt Nam và xuất khẩu 1,14 tỷ euro, để lại thặng dư thương mại khoảng 2,5 tỷ euro nghiêng về Việt Nam. Thặng dư này đã tăng gấp 5 lần trong một thập kỷ từ khoảng 500 triệu euro. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang EFTA gồm thiết bị điện, máy móc, giày dép và quần áo, tăng trưởng trên 10% mỗi năm.

Đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD, trong khi Na Uy có 62 dự án trị giá hơn 201 triệu USD. Đại sứ Thụy Sĩ Thomas Gass cho biết các tập đoàn như Schindler, ABB, Bühler và Nestlé đã hoạt động tại Việt Nam trong nhiều thập kỷ, chế biến khoảng 25% sản lượng cà phê Việt Nam thành sản phẩm giá trị gia tăng cao. Đại sứ Na Uy Stein Iversen nhấn mạnh thỏa thuận có thể bổ trợ cho quan hệ Đối tác chiến lược xanh Việt Nam - Na Uy, tập trung vào điện gió ngoài khơi, vận tải biển phát thải thấp và kinh tế tuần hoàn.