Việt Nam: Thâm hụt thương mại ngành điện tử vượt 65 tỷ USD do chi phí nhập chip tăng vọt

Ngành điện tử Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại vượt 65 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, Bộ Công Thương cho biết hôm thứ Hai, khi giá chip nhớ toàn cầu tăng vọt và việc mở rộng nhà máy đẩy nhập khẩu vượt xa tốc độ tăng xuất khẩu.

Xuất khẩu điện tử trong giai đoạn tháng 1-9 đạt 175,4 tỷ USD, trong đó máy tính điện tử đạt 123,6 tỷ USD (tăng 59,6%) và điện thoại đạt 51,7 tỷ USD (tăng 18,8%). Tuy nhiên, riêng nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã lên tới 188,9 tỷ USD, tăng 71,7%, tạo ra mức thâm hụt lớn.

Bộ Công Thương cho biết ba nguyên nhân chính gây mất cân bằng: giá hợp đồng một số dòng bộ nhớ cao cấp dùng cho thiết bị di động và máy tính bảng tăng 300%–500% do khan hiếm chip nhớ trên toàn cầu vì làn sóng hạ tầng AI; doanh nghiệp tăng tồn kho để phòng ngừa giá tăng và chính sách kiểm soát xuất khẩu; và việc mở rộng nhà máy tại Việt Nam, bao gồm các dự án kiểm thử chip và AI mới, làm tăng nhu cầu nhập khẩu đầu vào.

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp tháng 9 với Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn, yêu cầu có giải pháp cân bằng cán cân thương mại. Bộ nhấn mạnh hàng nhập khẩu là đầu vào sản xuất thiết yếu và tư liệu sản xuất phản ánh mở rộng năng lực, không phải hàng tiêu dùng.