Việt Nam: Chuyên gia đề xuất nâng hạng thị trường, mở room ngoại và phục hồi trái phiếu làm trụ cột thị trường vốn

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần đồng thời nâng hạng thị trường chứng khoán, mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài và phục hồi thị trường trái phiếu doanh nghiệp để thị trường vốn trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, tại hội thảo ngày 23/7.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cảnh báo nền kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng khi mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ đối mặt nhiều rủi ro. Tín dụng hiện tương đương 146% GDP, trong khi vốn hóa thị trường cổ phiếu chỉ 82% GDP, cho thấy thị trường vốn còn quá nhỏ.

"Vấn đề cốt lõi không phải tín dụng quá lớn mà là thị trường vốn còn quá nhỏ," ông Nguyễn Sơn nhận định. Ông ước tính Việt Nam cần khoảng 1.500 tỷ USD vốn đầu tư đến năm 2030, tương đương hơn 3 lần GDP, đòi hỏi huy động đồng thời nguồn lực trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Sơn cho rằng cần tháo gỡ rào cản để nâng hạng theo FTSE Russell và tiến tới chuẩn MSCI. Về nguồn cung, cần đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, thúc đẩy IPO của doanh nghiệp tư nhân và FDI, phát triển các sản phẩm mới như trái phiếu xanh, trái phiếu PPP, sàn giao dịch khởi nghiệp và chứng khoán hóa khoản vay bất động sản.

Ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc Chứng khoán SHS, cho rằng Việt Nam chưa bao giờ có hệ thống giải pháp phát triển thị trường vốn rõ ràng như hiện nay, và điều quan trọng là năng lực thực thi. Ông đề xuất mở cửa thị trường thực chất cho nhà đầu tư nước ngoài, cải thiện cơ cấu ngành nghề trên sàn và phát triển nhà đầu tư tổ chức.

Về trái phiếu doanh nghiệp, ông Nguyễn Khắc Hải, Giám đốc Khối phụ trách Luật và Kiểm soát tuân thủ Chứng khoán SSI, cho biết quy mô thị trường chỉ 6-7% GDP. Sau khủng hoảng niềm tin, các nghị định đã cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và tạo điều kiện huy động vốn, bao gồm yêu cầu sử dụng vốn đúng mục đích, mở rộng nhà đầu tư chuyên nghiệp, tăng yêu cầu xếp hạng tín nhiệm và tài sản bảo đảm.

Ông Vũ Chí Dũng, Trưởng ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết cơ quan quản lý đang triển khai đồng thời các tiêu chí nâng hạng FTSE Russell và MSCI, rà soát các ngành nghề hạn chế để mở room ngoại. Dự thảo sửa đổi Nghị định 155 và Luật Chứng khoán rút ngắn thời gian xử lý IPO xuống khoảng 30 ngày và bổ sung cơ chế sandbox.