Việt Nam: Chuyên gia nói công nghệ phải giúp doanh nghiệp làm được nhiều hơn, chi phí thấp hơn

Tại Diễn đàn Kinh doanh 2026, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc ứng dụng công nghệ phải mang lại những cải thiện đo lường được về năng suất và giảm chi phí, chứ không chỉ tăng trưởng các chỉ số kinh tế số.

GS.TS Võ Hồng Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp cần tập trung vào cách công nghệ nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm chi phí, thay vì chỉ chú trọng sử dụng công nghệ gì. Ông cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam có thể chỉ giữ lại 5% giá trị từ bán hàng trực tuyến, phần còn lại chảy ra nước ngoài, và các điểm nghẽn logistics càng hạn chế hiệu quả kinh tế số. Ông cũng chỉ ra nhiều doanh nghiệp nhỏ có khả năng hấp thụ công nghệ hạn chế và thiếu hạ tầng dùng chung, buộc mỗi công ty phải tự đầu tư riêng, làm tăng chi phí.

Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, báo cáo quy mô kinh tế số Việt Nam đạt 39 tỷ USD năm 2025, thương mại điện tử đạt 13,8 tỷ USD (tăng 13,8%), tỷ lệ thuê bao di động đạt 134% dân số và 85,6 triệu người dùng internet. Ông cho biết hơn 80% người dân tương tác với AI hàng ngày nhưng cảnh báo rủi ro như AI thay thế bác sĩ, đồng thời lưu ý 70-75% doanh nghiệp gặp khó khăn về tiếp cận tài chính trong khi lực lượng lao động thiếu kỹ năng phù hợp.

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội, cho rằng công nghệ mới chỉ nên được điều chỉnh khi gây ra rủi ro đáng kể mà quy định hiện hành chưa kiểm soát được, và các thủ tục cần được thiết kế theo tư duy số ngay từ đầu, thay vì chỉ số hóa giấy tờ. Ông nói dữ liệu nên cho phép kết nối trực tiếp giữa các cơ quan để giảm thủ tục chồng chéo.