Việt Nam: Chuyên gia đề xuất kết nối dữ liệu và hạ tầng cho an ninh nguồn nước

Tại hội thảo ngày 20/10, các chuyên gia kêu gọi Việt Nam chuyển từ khai thác nước riêng lẻ sang quản lý phối hợp theo lưu vực, tích hợp hệ thống dữ liệu và vận hành hồ chứa chủ động.

Hội thảo do Cục Quản lý Tài nguyên nước thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, tập trung vào việc thực thi Luật Tài nguyên nước. GS. Nguyễn Quốc Dũng, Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam, cho rằng ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo đã trở thành yêu cầu bắt buộc để vận hành hiệu quả hồ chứa và liên hồ chứa. Hiện chỉ khoảng 17% hồ chứa được trang bị thiết bị khí tượng thủy văn tự động; dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn kết nối, trong khi năng lực công nghệ và quy chuẩn chưa theo kịp thực tiễn.

TS. Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia, cho biết kịch bản nguồn nước trả lời câu hỏi nước có đủ cho nhu cầu không, thiếu ở đâu và khi nào. Kịch bản xây dựng theo ba trạng thái: bình thường, thiếu nước và thiếu nước nghiêm trọng, là căn cứ lập kế hoạch dài hạn và hàng năm, điều chỉnh vận hành hồ chứa và thủy lợi, ứng phó hạn hán và xâm nhập mặn. Phạm vi áp dụng đã mở rộng từ 8/16 lưu vực mùa cạn 2024-2025 lên 13/16 giai đoạn 2026-2027.

Ông Phạm Công Thành, Trưởng phòng Quy hoạch thủy lợi Bắc Trung bộ, cho biết nhu cầu dùng nước toàn vùng khoảng 10,8 tỷ m³, dự kiến đạt 11,72 tỷ m³ vào năm 2050, với lượng thiếu hụt khoảng 2,9 tỷ m³/năm. Ông Lương Xuân Chính, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, đề xuất ưu tiên điều hòa nước liên vùng, đẩy nhanh xây dựng đập dâng Xuân Quan và Long Tửu, phối hợp vận hành các hệ thống sông Hồng, sông Đuống, sông Thái Bình và sông Luộc để cấp nước chủ động và ứng phó hạn hán, tiêu úng.