Chuyên gia Việt Nam kêu gọi phát triển thị trường vốn để giảm gánh nặng tín dụng ngân hàng

Hệ thống ngân hàng Việt Nam đang chịu áp lực lớn khi tỷ lệ tín dụng trên GDP vượt 140%, trong khi tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 ước tính khoảng 1.500 tỷ USD, các chuyên gia nhận định tại Diễn đàn An ninh Tài chính số Việt Nam 2026, tổ chức ngày 6/11 tại TP HCM.

Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup, cho rằng nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng tạo áp lực huy động vốn và tiềm ẩn rủi ro ổn định tài chính. Ông Quản Trọng Thành, Giám đốc Khối Phân tích Maybank Investment Bank, cho rằng chưa thể kết luận ngân hàng chạm giới hạn chỉ dựa vào tín dụng/GDP hay LDR, khi tín dụng doanh nghiệp tương đương khoảng 90% GDP và còn dư địa tăng trưởng, còn tín dụng cá nhân vượt 50% GDP cần kiểm soát chặt hơn.

Bộ Tài chính đặt mục tiêu huy động khoảng 10 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 380 tỷ USD) qua thị trường cổ phiếu và trái phiếu trong 5 năm tới, bình quân mỗi năm cần huy động khoảng 75 tỷ USD, so với quy mô tín dụng ròng ngân hàng cung ứng năm trước khoảng 112 tỷ USD. Các ngân hàng thương mại chiếm khoảng 53% tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong 9 tháng đầu năm 2026 và cũng là nhà đầu tư lớn, hạn chế khả năng chia sẻ áp lực của thị trường vốn.

Ông Andrew Lim Wei-Ann, Trưởng bộ phận Thị trường Vốn Nợ khu vực của Maybank Investment Banking Group, cho rằng các dự án hạ tầng như đường cao tốc, cảng biển, năng lượng tái tạo cần nguồn tài trợ dài hạn mà thị trường trái phiếu cần đảm nhận. Các chuyên gia kêu gọi mở rộng cơ sở nhà đầu tư dài hạn gồm quỹ hưu trí, bảo hiểm, công ty quản lý tài sản; cải thiện hệ thống định giá và đường cong lợi suất chuẩn; phát triển tổ chức xếp hạng tín nhiệm và hệ thống thông tin nhằm giảm chênh lệch thông tin. Ông Nguyễn Hữu Hiệu đề xuất cơ chế tái tài trợ qua trái phiếu dự án, trong đó ngân hàng tài trợ giai đoạn xây dựng rủi ro cao, sau đó trái phiếu dự án phát hành cho nhà đầu tư dài hạn tái tài trợ các tài sản đã hoàn thành và tạo dòng tiền ổn định.