Việt Nam: Chuyên gia kêu gọi chuyển dịch khỏi tín dụng ngân hàng làm kênh dẫn vốn chính

Tại Diễn đàn Kinh tế MB Economic Insights sáng ngày 06/11, các chuyên gia đề xuất đa dạng hóa kênh huy động vốn ngoài tín dụng ngân hàng để duy trì tăng trưởng cao hơn.

Tín dụng cả năm 2026 dự báo đạt 16%, thấp hơn mức 19.7% năm ngoái, dù GDP bứt phá gấp 1.5 lần trung bình nhiều năm trước và lãi suất cho vay tăng 1.9%, theo ông Nguyễn Tú Anh - Giám đốc Nghiên cứu Chính sách tại VinUniversity, Nguyên Vụ trưởng Vụ Kinh tế Tổng hợp (Ban Kinh tế Trung ương). Sự tách rời này phản ánh sự trở lại của ngành chế biến, chế tạo (chiếm 51% tăng trưởng), đà tăng đầu tư toàn xã hội (15.1%) và dòng tín dụng được nắn vào sản xuất thực (công nghiệp tăng 54%, xây dựng tăng gấp 2.2 lần, trong khi lĩnh vực rủi ro giảm 90%). FDI, thị trường chứng khoán (336.3 nghìn tỷ đồng) và ngân sách nhà nước cung ứng khoảng 550,000 tỷ đồng cho nền kinh tế.

Để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Tổ tư vấn Chính phủ - đề xuất phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, ứng dụng token hóa tài sản hạ tầng và bất động sản, cùng hệ thống chấm điểm tín dụng dựa trên dữ liệu lớn. Ông Sacha Dray - Chuyên gia kinh tế Quốc gia của World Bank tại Việt Nam - cho biết tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trái phiếu chính phủ Việt Nam chỉ 0.1%, so với 15-20% ở các nền kinh tế Đông Nam Á khác, và khuyến nghị tài chính hỗn hợp và cơ chế cho vay lại qua các tổ chức phát triển quốc tế.

Ông Trần Minh Đạt - Phó Tổng Giám đốc MB - nhận định ngân hàng có thể đáp ứng đủ vốn cho mục tiêu GDP 4-5%, nhưng không thể gánh vác mức tăng trưởng hai chữ số một mình. Ông chỉ ra áp lực thanh khoản năm 2026 đến từ thặng dư ngân sách nhà nước khoảng 313.6 nghìn tỷ đồng, rút tiền khỏi hệ thống thương mại; sự thay đổi thói quen thanh toán dù không dùng tiền mặt chiếm 99% giao dịch nhưng giá trị giao dịch giảm, khiến tiền mặt lưu thông ngoài ngân hàng; và các ngân hàng thương mại gần như dùng hết giấy tờ có giá để vay qua thị trường mở. Giải pháp căn cơ nhất, theo ông, là tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án bất động sản và hạ tầng, giải phóng dòng tiền qua chuỗi cung ứng, tăng tốc độ quay vòng tiền tệ và tạo nguồn tiền gửi mới cho ngân hàng.