Việt Nam: Chuyên gia kiến nghị chế tài mạnh hơn đối với cho vay 'sân sau' ngân hàng

Các chuyên gia tài chính và luật pháp đã kêu gọi áp dụng chế tài mạnh mẽ hơn để chấm dứt tình trạng cho vay 'sân sau' tại các ngân hàng Việt Nam, cho rằng mức phạt hiện tại quá thấp để ngăn chặn hành vi vi phạm.

Chuyên gia tài chính - ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho biết hiện tượng cho vay lợi ích nhóm đã tồn tại hàng chục năm bất chấp nhiều biện pháp chấn chỉnh của Ngân hàng Nhà nước, bởi các nhóm lợi ích có thể xây dựng mạng lưới quyền lực rộng trong hệ thống ngân hàng. Ông lưu ý khi chủ ngân hàng đồng thời có lợi ích tại các doanh nghiệp lớn, nhất là bất động sản, các hệ sinh thái doanh nghiệp phức tạp có thể hình thành để phục vụ các tập đoàn đó.

Khó khăn lớn nhất, theo ông Hiếu, là các nhóm có thể giành được tỷ lệ đủ lớn trong hội đồng quản trị để ảnh hưởng đến chính sách tín dụng và phê duyệt khoản vay, đồng thời che giấu quan hệ sở hữu bằng cách sử dụng người đứng tên hộ. Ông đề xuất Ngân hàng Nhà nước nên sẵn sàng rút giấy phép của các ngân hàng cố tình che giấu quan hệ cổ đông.

Luật sư Trương Thanh Đức, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, cho rằng khung pháp lý hiện hành về giới hạn cấp tín dụng và định nghĩa người có liên quan đã tương đối đầy đủ, nhưng thực thi còn yếu. Ông kiến nghị mức phạt cần được nâng lên vượt lợi ích tài chính thu được từ hành vi vi phạm, để chi phí bị phát hiện lớn hơn lợi ích tiềm năng.

Các ý kiến này được đưa ra sau khi Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký quyết định phê duyệt Đề án 'Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp' vào ngày 18/9, với yêu cầu cụ thể chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp lớn, nhóm khách hàng hoặc dự án thuộc hệ sinh thái, 'sân sau' của tập đoàn.