Việt Nam nghiên cứu tài chính hỗn hợp để thu hẹp khoảng trống vốn xanh dài hạn

Nhu cầu vốn bổ sung cho thích ứng và giảm phát thải của Việt Nam đến năm 2040 được ước tính khoảng 368 tỷ USD, trong khi tín dụng xanh đã vượt mốc 856,000 tỷ đồng, theo Ngân hàng Nhà nước.

Dư nợ tín dụng xanh tăng 9,87% so với cuối năm 2025, chiếm khoảng 4,2% tổng dư nợ, với tốc độ tăng bình quân giai đoạn 2017-2025 vượt 20% mỗi năm, nhưng nguồn vốn ngân hàng chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn trong khi tài sản hạ tầng xanh có vòng đời thu hồi vốn từ 7-10 năm, thậm chí 15-25 năm.

Theo FiinRatings, năm 2025 thị trường ghi nhận 3,407 tỷ đồng trái phiếu xanh qua 5 giao dịch, thấp hơn mức 10,325 tỷ đồng qua 6 giao dịch của năm 2024; dư nợ trái phiếu bền vững nhóm GSS+ tương đương khoảng 0,2% GDP. Hầu hết doanh nghiệp hạ tầng và năng lượng niêm yết phát hành ở cấp công ty mẹ với kỳ hạn 2-3 năm, phải tái cấp vốn nhiều lần trong vòng đời dự án.

Tài chính hỗn hợp, kết hợp vốn ưu đãi với vốn thương mại, có thể thu hẹp khoảng trống rủi ro ở giai đoạn đầu của dự án xanh, với bảo lãnh từ các định chế phát triển như GuarantCo đã giúp phát hành trái phiếu xanh kỳ hạn dài hơn do các công ty bảo hiểm nhân thọ như Chubb Life, Hanwha Life, AIA và Generali nắm giữ.

TS. Phạm Tiến Đạt và ThS. Phạm Minh Hiền của Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính khuyến nghị chuẩn hóa dữ liệu và hạ tầng MRV, đa dạng hóa công cụ vốn bao gồm khung chuyển đổi, mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức và bảo đảm thẩm định độc lập để chuyển từ nhãn xanh hình thức sang dòng tiền xanh thực chất.