Việt Nam tìm giải pháp nâng giá trị nông sản từ phụ phẩm trong kinh tế tuần hoàn

Chế biến phụ phẩm nông nghiệp thành sản phẩm thương mại có thể giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, giảm chi phí xử lý chất thải và cải thiện thu nhập cho nông dân, theo các diễn giả tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TPHCM ngày 27-10.

Phiên thảo luận với chủ đề “ESG cho kinh tế tuần hoàn” quy tụ các chuyên gia trao đổi giải pháp nâng giá trị nông sản thông qua khai thác phụ phẩm và tổ chức lại chuỗi sản xuất. Việt Nam có lợi thế về sản xuất, xuất khẩu nông sản nhưng giá trị khai thác từ phụ phẩm còn hạn chế, các diễn giả nhận định.

TS Zinaida Fadeeva, đại diện Chương trình SWITCH-Asia, dẫn mô hình Công ty cổ phần Phúc Sinh phát triển trà cascara từ vỏ quả cà phê. Sản phẩm đóng góp khoảng 5% doanh thu; mô hình liên kết khoảng 1.500 nông dân. Ông Phan Minh Thông, Tổng Giám đốc Phúc Sinh, cho biết doanh nghiệp đang vận động người trồng thay đổi tập quán thu hoạch, lựa chọn quả cà phê chín đạt yêu cầu để nâng giá trị nguyên liệu. Tại một vùng sản xuất, hơn 95% người tham gia chuỗi cung ứng là đồng bào dân tộc thiểu số.

PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn, Đại học Quốc gia TPHCM, cho rằng tận dụng chất thải mới là một phần của kinh tế tuần hoàn, quan trọng hơn là tổ chức lại chuỗi sản xuất, phát triển sản phẩm giá trị cao và phân chia lợi ích hợp lý. Ông Yosiuke Konaka, đại diện Ngân hàng Tín thác Sumitomo Mitsui (Nhật Bản), nhấn mạnh yêu cầu thiết kế lại mô hình kinh doanh, kết nối nguồn vốn và đối tác trong chuỗi giá trị, bởi sản phẩm từ phụ phẩm cần đầu ra ổn định trước khi doanh nghiệp mở rộng đầu tư. Dịp này, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TPHCM, Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn và các đối tác công bố hợp tác triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi ESG và nâng cao mức độ sẵn sàng tiếp cận tài chính xanh.