Việt Nam: Chuỗi cung ứng xuất khẩu đối mặt với quy định chống phá rừng của EU ngặt nghèo hơn

Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang đứng trước áp lực nâng cấp truy xuất nguồn gốc và báo cáo ESG khi Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) có hiệu lực từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa, và từ ngày 30/6/2027 đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Quy định này áp dụng bắt buộc với 7 nhóm hàng gồm gỗ, cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ, đậu nành và gia súc, yêu cầu truy xuất đến từng lô đất sản xuất và chứng minh sản phẩm không liên quan đến phá rừng sau ngày 31/12/2020, theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC).

Trong nước, Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ban hành ngày 23/1/2026 có hiệu lực từ 1/7/2026, yêu cầu các nhóm hàng rủi ro cao như thực phẩm, dược phẩm và vật tư nông nghiệp phải thực hiện đầy đủ quy định truy xuất nguồn gốc. Khung pháp lý mới theo Luật số 78/2025/QH15 và Nghị định số 37 chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với quản lý rủi ro, áp dụng toàn diện từ 30/6/2026.

Doanh nghiệp phải đáp ứng 9 trường dữ liệu bắt buộc, áp dụng chuẩn GTIN-13 với tiền tố 893, và có thể sử dụng mã vạch, Datamatrix hoặc QR Code theo TCVN 13275:2020. Chuyên gia ESG Phạm Hải Nam, Quản lý Kỹ thuật ESG tại Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo SMP, cho rằng dữ liệu truy xuất nguồn gốc có thể tích hợp vào Bộ tiêu chuẩn GRI, đặc biệt là GRI 13, giúp doanh nghiệp chứng minh mức độ đáp ứng thị trường xuất khẩu.