Việt Nam: Doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt biến động cước tàu và rủi ro thuế quan tại thị trường Mỹ

Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực chi phí lớn từ sự biến động của cước vận tải biển và các rào cản thuế quan tại thị trường Mỹ, theo ông Rocky Ngọc Thạch, Nhà sáng lập kiêm CEO của Link Logistics.

Phát biểu tại hội thảo về thị trường Mỹ năm 2026, ông Thạch cho biết giá cước vận chuyển một container đi Bờ Tây nước Mỹ đã tăng từ khoảng 3.000 USD vào tháng 1/2026 lên gần 8.000 USD vào tháng 9/2026, gấp hơn 2,5 lần. Khoảng cách giữa thời điểm ký hợp đồng bán hàng và thời điểm tàu thực tế khởi hành tạo ra rủi ro tài chính, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản và thủy sản sử dụng điều kiện CIF hoặc DDP, buộc phải tự gánh chịu toàn bộ biến động cước phí.

Hệ thống kiểm định tại các cảng nhập khẩu của Mỹ áp dụng tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt, và nhiều lô hàng của doanh nghiệp Việt Nam đã không thể thông quan do thiếu hụt giấy tờ hoặc sai sót thủ tục, buộc phải tái xuất hoặc tiêu hủy. Cơ quan chức năng Mỹ đã lập các đơn vị thanh tra liên ngành để siết chặt kiểm tra xuất xứ trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển sản xuất theo xu hướng China+1 sang Việt Nam, nhằm ngăn chặn gian lận thuế qua hành vi mượn nhãn hàng hóa.

Mức thuế nhập khẩu trung bình vào Mỹ hiện ở khoảng 12%, ảnh hưởng đến quyết định của khách hàng. Dù kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này năm 2025 tăng 28%, vượt mốc 150 tỷ USD, một số đơn hàng đã bắt đầu dịch chuyển sang các quốc gia gần Mỹ hơn như Mexico. Một tín hiệu tích cực là tuyến tàu biển trực tiếp từ TPHCM sang Bờ Tây Hoa Kỳ mới được đưa vào hoạt động, rút ngắn thời gian vận chuyển xuống còn 16-17 ngày thay vì hơn 30 ngày, giảm áp lực chi phí vận tải hàng không đắt đỏ cho hàng bảo quản mát và trái cây tươi.

Để tránh các khoản phạt lưu container và lưu bãi tại cảng Mỹ có thể lên tới hàng nghìn USD mỗi container, doanh nghiệp cần hoàn thiện và luân chuyển bộ chứng từ thương mại ngay khi tàu rời cảng. Sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác logistics có năng lực, sở hữu hợp đồng giá cước cạnh tranh với hãng tàu và có hệ thống đại lý thông quan chuyên nghiệp tại Mỹ, cũng là chìa khóa đảm bảo hàng hóa cập bến an toàn và bảo toàn hiệu quả kinh tế.