Việt Nam: Xuất khẩu đối mặt chi phí tăng khi rủi ro phòng vệ thương mại leo thang

Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang đối mặt với rủi ro phòng vệ thương mại gia tăng, với 327 vụ việc điều tra từ 27 thị trường tính đến giữa tháng 9/2026 và 27 vụ việc mới phát sinh trong chưa đầy chín tháng đầu năm — nhiều hơn 4 vụ so với cả năm 2025.

Ngay cả khi kim ngạch xuất khẩu giảm, thị phần lớn vẫn khiến hàng hóa dễ bị rà soát. Bảy tháng năm 2026, xuất khẩu ghế bọc đệm có khung bằng gỗ sang Mỹ đạt 1,86 tỷ USD, giảm 6,7% so với cùng kỳ, nhưng vẫn chiếm 61,6% thị phần nhập khẩu. Đồ nội thất phòng ngủ bằng gỗ giảm 21,1% xuống 892,9 triệu USD, song thị phần tại Mỹ vẫn ở mức 56,7%. Thép mạ hợp kim nhôm kẽm sang Thái Lan tăng 28,2% lên 11,7 triệu USD, chiếm 30% thị phần nhập khẩu.

Ông Lê Sỹ Giảng, Giám đốc Công ty TNHH GH Consults, cho rằng dư thừa công suất và cạnh tranh giá khiến các sản phẩm công nghiệp cơ bản như kim loại, hóa chất, nhựa, vật liệu xây dựng chiếm tỷ trọng lớn trong các vụ việc phòng vệ thương mại. Các biện pháp chống lẩn tránh và xử lý gian lận xuất xứ cũng được áp dụng ngày càng rộng rãi.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu áp lực lớn về dòng tiền và biên lợi nhuận khi chi phí tuân thủ pháp lý tăng. Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ kiểm soát xuất xứ nguyên liệu, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, lưu giữ hồ sơ đầy đủ từ khâu mua nguyên liệu đến sản xuất và xuất khẩu.