Việt Nam cần các kênh dẫn vốn mới để huy động tiết kiệm dài hạn

Thị trường chứng khoán Việt Nam cần đa dạng hóa các kênh dẫn vốn để chuyển hóa tiền tiết kiệm của dân cư thành đầu tư dài hạn, trong bối cảnh nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 ước tính khoảng 38 triệu tỷ đồng, theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Ngân sách nhà nước dự kiến đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, tương đương 20% nhu cầu, phần còn lại cần khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế. Đến ngày 30/9/2026, thị trường có gần 14,1 triệu tài khoản nhà đầu tư, tương đương 13,8% dân số, với vốn hóa khoảng 10,3 triệu tỷ đồng, bằng 80,2% GDP năm 2025.

Nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm khoảng 85-90% giá trị giao dịch, khiến thị trường nhạy cảm với tâm lý và xu hướng ngắn hạn, trong khi các định chế dài hạn như bảo hiểm và quỹ hưu trí chưa phát huy hết tiềm năng. Bà Tạ Thị Tuệ Anh, Giám đốc Nhóm khách hàng định chế tài chính HSBC Việt Nam, nhận định Việt Nam có nguồn vốn dài hạn đáng kể nhưng thiếu kênh đầu tư tương xứng, khi các công ty bảo hiểm nhân thọ vẫn phân bổ lớn vào trái phiếu Chính phủ và tiền gửi ngân hàng.

Ông Hyun Dong-sik, Chủ tịch KIM Việt Nam, ước tính khoảng 500 tấn vàng trong dân, tương đương 67 tỷ USD, cho thấy dư địa đa dạng hóa tài sản. Để thu hút dòng tiền dài hạn, thị trường cần sản phẩm đa dạng và minh bạch, bao gồm phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ hưu trí bổ sung và cải thiện tiếp cận cho doanh nghiệp chất lượng.

Bà Nguyễn Thị Triều, Tổng giám đốc Blue Bridge Investment Partners, cho biết khoảng 80% trái phiếu doanh nghiệp phát hành vẫn đến từ ngân hàng và bất động sản. Đến cuối năm 2025, Việt Nam có bảy quỹ hưu trí bổ sung với tổng tài sản ròng hơn 2.200 tỷ đồng và gần 28.600 người tham gia. Ngày 28/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan quản lý tiếp tục làm việc với MSCI sau khi FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp.