Việt Nam đối mặt nhu cầu vốn 1.500 tỷ USD, gây áp lực lên đệm vốn ngân hàng

Việt Nam cần huy động 1.500 tỷ USD cho giai đoạn 2026-2030 để đạt mục tiêu tăng trưởng, đặt áp lực lớn lên hệ thống ngân hàng qua cả kênh tín dụng và trái phiếu.

Các ngân hàng hiện nắm giữ gần 60% tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp và là nhóm mua trái phiếu chính phủ lớn nhất sau Quỹ Bảo hiểm xã hội và các công ty bảo hiểm nhân thọ. Trong 9 tháng đầu năm 2026, khối ngân hàng thương mại huy động gần 20 tỷ USD qua phát hành trái phiếu trong nước và quốc tế, chiếm 53% tổng thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Ngân hàng cũng chiếm 70% các khoản vay ngoại tệ từ nước ngoài, trong khi khu vực doanh nghiệp phi ngân hàng chỉ 30%.

Bộ đệm vốn của hệ thống ngân hàng vẫn ở mức khiêm tốn, với tỷ lệ an toàn vốn (CAR) trung vị tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước thấp hơn so với ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân. Việc tăng đệm vốn là thách thức lớn để ngân hàng vừa cung ứng vốn, vừa tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước và chuẩn mực Basel III.

Đa số dư nợ trái phiếu doanh nghiệp mang lãi suất thả nổi, trong khi thiếu tổ chức định giá trái phiếu và đường cong lợi suất chuẩn khiến lợi suất chưa phản ánh đúng rủi ro tín dụng, tạo biến động cao. Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup Việt Nam, phát biểu tại Diễn đàn An ninh Tài chính số 2026, đề xuất bốn hướng chiến lược: nâng tầm vai trò trung gian tài chính của ngân hàng để phân phối trái phiếu; phát triển sản phẩm cho nhà đầu tư tổ chức; cải cách hệ thống ngân hàng; xây dựng hạ tầng thể chế gồm tổ chức xếp hạng tín nhiệm, kiểm toán và hệ thống cảnh báo sớm để giảm bất đối xứng thông tin.