Gánh nặng lãi suất vay cao gây áp lực kép lên doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam

Các doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam đang chịu áp lực tài chính ngày càng tăng khi lãi suất cho vay leo thang, bào mòn lợi nhuận và sức mua nhà, xe.

Báo cáo của VIS Rating cho thấy dù các doanh nghiệp ô tô niêm yết tăng tổng dư nợ vay 7,3% trong nửa đầu năm, chủ yếu tại Công ty Cổ phần Tasco và Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh để mở rộng hệ thống phân phối, nhưng chi phí lãi vay tăng vọt 47% so với cùng kỳ. Lãi suất vay của doanh nghiệp niêm yết tăng 1-4 điểm phần trăm, người mua xe chịu mức tăng 1,5-2 điểm phần trăm, có gói vay thả nổi lên tới 19,5%/năm. Dòng tiền ngành ô tô dự báo yếu đến cuối năm 2026.

Tại Hà Nội, một doanh nghiệp địa ốc cho biết lãi suất tăng 1% trực tiếp ăn mòn lợi nhuận. Doanh nghiệp này nhận thông báo tăng lãi suất khoản vay 57 tỷ đồng từ 10,6% lên 15,3%/năm chỉ sau một tháng giải ngân, tương đương mức tăng 44%. Hàng hóa bán chậm trong khi nghĩa vụ trả nợ không thể trì hoãn, nhiều chủ đầu tư buộc phải co cụm, giãn tiến độ hoặc giảm dư nợ.

Nguyên nhân là chi phí vốn đầu vào của ngân hàng neo cao, dư địa hạ lãi suất hạn chế do áp lực từ chính sách thắt chặt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và lạm phát trong nước tiến sát mục tiêu 4,5%. Chuyên gia dự báo mặt bằng lãi suất sẽ đi ngang ở vùng cao đến hết năm 2026 và có thể sang năm 2027. Theo bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng cấp cao phân tích khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, lãi suất có thể nhích nhẹ đầu năm 2027 trước khi hạ nhiệt rõ nét hơn vào quý II-III/2027. Báo cáo của Techcombank ghi nhận lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm xuống 1,5% giữa tháng 9, sau đó tăng vọt 2,5 điểm % lên 7% vào ngày 23/9.