Việt Nam đối mặt với thách thức xe tải chạy không tải, Logivan đặt mục tiêu giảm tỷ lệ 70%

Xe chạy không tải—xe tải quay về mà không có hàng—là vấn đề chi phí và phát thải dai dẳng trong lĩnh vực vận tải đường bộ Việt Nam, với nhà sáng lập nền tảng công nghệ Logivan ước tính có tới 70% xe tải quay đầu với thùng xe trống.

Ngược lại, tỷ lệ quãng đường chạy không tải trung bình của Liên minh châu Âu là 21,8% trong năm 2023, dao động từ 10,8% tại Litva đến 42,3% tại Cyprus, theo Eurostat. Một khảo sát khác do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dẫn lại cho thấy 51% số chuyến xe tải tại Mỹ năm 2021 tuy có chở hàng nhưng vẫn còn khoang trống chưa được sử dụng hết, một dạng lãng phí công suất tương tự xe chạy không tải.

Các nền tảng kết nối vận tải số (Digital Freight Matching - DFM) nhằm kết nối xe tải sẵn có với các lô hàng phù hợp bằng dữ liệu thời gian thực và thuật toán định tuyến. Thị trường DFM toàn cầu được dự báo đạt 247,58 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 32,1% trong giai đoạn 2025-2030, theo Grand View Research.

Tại Việt Nam, Logivan—thành lập năm 2017 và thường được ví như Uber cho logistics—sử dụng định vị GPS và thuật toán để kết nối chủ hàng với đơn vị vận tải. Doanh nghiệp này cho biết các công nghệ PowerLoop và Milk-run có thể giảm số phương tiện cần huy động và cắt giảm phát thải carbon tới 35%.

Dù đã có nền tảng công nghệ, thị trường vận tải đường bộ Việt Nam vẫn có mức độ phân mảnh cao, với khoảng 82% đơn vị vận tải là doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, theo dữ liệu từ Cục Đường bộ Việt Nam công bố tháng 7/2025. Nhiều hợp tác xã và hộ kinh doanh vẫn hoạt động theo phương thức truyền thống, đồng thời gặp khó khăn trong tiếp cận vốn để đầu tư công nghệ. Tính đến năm 2025, chi phí logistics của Việt Nam tương đương 18-20% GDP, với mục tiêu giảm xuống 12-15% GDP vào năm 2035 và 10-12% GDP vào năm 2050, theo chiến lược phát triển dịch vụ logistics được Chính phủ phê duyệt.