Việt Nam: Chỉ dẫn địa lý mới chỉ mở cửa, chất lượng và thương hiệu quyết định xuất khẩu

Việt Nam hiện có khoảng 130 chỉ dẫn địa lý, tập trung chủ yếu ở nhóm trái cây, thủy sản và dược liệu, nhưng để biến chúng thành giá trị xuất khẩu bền vững vẫn gặp những nút thắt về tổ chức sản xuất, thương hiệu và năng lực cung ứng.

Sau khi được bảo hộ, một số sản phẩm đã ghi nhận mức tăng giá trị đáng kể: mật ong bạc hà Mèo Vạc tăng gấp đôi; cam Cao Phong, cam Vinh tăng hơn 50%; bưởi Phúc Trạch và nước mắm Phú Quốc tăng từ 30-50%. Tuy nhiên, bà Hà Kiều Oanh, Phó Trưởng phòng Phát triển năng lực xúc tiến thương mại (Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương) cho biết, bảo hộ chỉ dẫn địa lý mới là nền tảng.

“Một địa danh có thể tạo niềm tin ban đầu, nhưng nhà nhập khẩu sẽ không mua chỉ vì sản phẩm mang tên một vùng đất. Họ cần biết hàng hóa có ổn định về chất lượng hay không, nguồn cung có đủ không, truy xuất có minh bạch không và doanh nghiệp có khả năng giao hàng lâu dài hay không”, bà Oanh chia sẻ. Ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn (Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, chỉ dẫn địa lý không thể thay thế thương hiệu doanh nghiệp.

Tại vùng cam Cao Phong, diện tích 1.538 ha với sản lượng 48.988 tấn; niên vụ 2022-2023, hàng chục tấn cam Cao Phong đã xuất khẩu sang Anh với hơn 800 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật đều đáp ứng tiêu chuẩn của Anh và EU. Để từ vài lô hàng thành công chuyển thành thị trường xuất khẩu ổn định, các hợp tác xã cần trở thành đầu mối liên kết hộ dân, doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn vào vùng nguyên liệu, còn người sản xuất phải tuân thủ thống nhất quy trình.